حجت الاسلام تراشیون، کارشناس و مشاور خانواده، به سوالی در مورد تیک گرفتن برخی کودکان پرداخته که تقدیم شما فرهیختگان می‌شود؛ ایشان تیک‌ها را نشانه‌ای از اضطراب دانسته و راهکارهایی برای آرامش کودکان ارائه کردند.

پرسش:
من یک پسر هشت ساله دارم که معمولاً هر وقت که اضطراب پیدا می‌کند، یا تیکش به صورت بالا انداختن شانه‌هایش هست یا به صورت پلک زدن مداوم. می‌خواستم اگر می‌شود راهنمایی کنید.

پاسخ:
ببینید، قطعاً تیک، چون یک نشانه نمایانی است، نمی‌تواند برچسب باشد. کودکی که مثلاً زیاد پلک می‌زند، یا مثلاً ناخن می‌جود، یا مثلاً شانه‌اش را بالا و پایین می‌برد، یا سرش را خیلی تکان می‌دهد، خب این‌ها نشان‌دهنده‌ی این است که حتماً یک فشار روحی در او وجود دارد که ممکن است همین استرس و اضطراب‌های کودکان باشد.

دو کار عمده را باید ما والدین انجام دهیم:

کار اول این است که منشأ آن اضطراب را شناسایی کنیم. یعنی مثلاً ممکن است در ایام امتحاناتش این حالش تشدید شود.

اما حال دوم، گاهی اوقات برخی بچه‌ها چرا اضطراب می‌گیرند؟ چون ما راه‌های تخلیه اضطراب را برای بچه‌ها باز نکردیم و به آن‌ها نشان ندادیم. حالا چند راه را می‌خواهم بگویم که حتماً در این زمینه‌ها سعی کنیم فرزندشان را مقداری فعال کنیم:

اولین نکته، حرف زدن است. حرف زدن خیلی خوب است. مثلاً حرف زدن آدم‌ها را سبک می‌کند. فرقی هم نمی‌کند چه در کودکان باشد، نوجوانان باشد، زنان باشد، مردان باشد؛ در همه گروه‌های سنی، خود حرف زدن می‌تواند زمینه‌ای را فراهم کند که آن فشارهای درونی انسان تخلیه شود. در همان سوپاپ اطمینان، دیگر بخارِ حرف زدن است. وقتی انسان شروع به صحبت فعال می‌کند، درونش سبک می‌شود، به شرطی که ما شنونده خوبی هم باشیم.

حتماً اگر برنامه غذایی آقا پسر گل‌مان خوب نیست، مادرش اصلاح کند، به‌خصوص صبحانه. چون گاهی اوقات ما در مشاوره‌ها می‌پرسیم: «بچه‌تون خوب غذا می‌خوره؟» می‌گویند: «آره حاج آقا، خوب غذا می‌خوره.» بعد که چک می‌کنیم، می‌بینیم نه. بعد مادر می‌گوید: «بچه من ناهار و شامش رو خوب می‌خوره و خوبه دیگه!» در حالی که ما می‌گوییم نه، احتمالاً صبحانه شاید برای دانش‌آموز، برای کودک، برای یک نوجوان، مهم‌ترین وعده غذایی است، درسته؟ یعنی هرچقدر او را پر اهمیت‌تر ببینیم، طول روزش آرامش بیشتری دارد.

یا ساعت خوابش را تنظیم کنیم. این‌ها خیلی مهم است. یا مواد کافئینی که می‌خورد را کم کنیم. مثلاً یکی از علت‌هایی که الان بچه‌ها اضطراب و استرس‌شان زیاد شده، غرق شدن در خوردن مواد کافئینی است. بچه الان مثلاً راه رفتنش را یاد نگرفته، مثلاً نسکافه می‌خورد! گول تبلیغات را نخورند.