بیکاری در سنین نوجوانی، زمینه‌سازِ سرگرمی‌هایِ مخرب و هرزگردی در فضای مجازی برای فرزندان است. حجت‌الاسلام‌والمسلمین استاد تراشیون با هشدار نسبت به این آفت، والدین را به برنامه‌ریزی برای مهارت‌آموزی و اشتغالِ تابستانیِ نوجوانان فرامی‌خواند. در نگاهِ تربیتی اسلام، فرزند در سومین هفت‌سالِ زندگی، «وزیر» است و باید برای او روشِ کار و مسئولیت تعریف کرد.

این نوشتار به بررسیِ راهکارهایِ عملی برای تبدیلِ فرزندانِ منفعل به نیروهایی فعال و مسئولیت‌پذیر می‌پردازد.

بیکاری فسادآور است. من از شما پدر و مادرانی که فرزندان نوجوان دارید، سؤال می‌کنم: چه برنامه‌ای برای بچه‌هایتان دارید؟ وقتی برنامه‌ای نداریم، نتیجه همین می‌شود که هوس موبایل، تبلت، کافی‌نت رفتن، بازی‌های کامپیوتری و گیم‌نت رفتن می‌کنند؛ همین‌ها را هوس می‌کنند.

اما کار، بچه‌ها را سالم نگه می‌دارد. چه کاری؟ یک نجاری خوب پیدا کنید که صاحب‌کار آن آدم خوبی باشد. بگویید: «آقا، این بچه من می‌خواهد سه ماه تابستان پیش شما کار کند.» پیش از آن نیز با او صحبت کنید و دستمزدی هم به او بدهند. پادویی کند و برود کار کند.

اسلام عزیز می‌فرماید فرزندانتان در سومین هفت سال زندگی‌شان «وزیر» هستند. ما گاهی اوقات وزیر را مشاور می‌گیریم؛ درحالی‌که مشاور، وزیر نیست. وزیر یعنی باید برای او روش کار گذاشت تا سالم بماند. مشاور، آدم پرکاری نیست؛ اما بچه‌ها وزیر هستند، یعنی باید به آن‌ها مسئولیت بدهید، کار بسپارید، مشغولشان کنید تا سالم بمانند.

دختر بچه‌های شما اکنون هجده یا نوزده ساله شده‌اند؛ پدر و مادرها به مشاوره می‌آیند و به ما می‌گویند: «این هیچ کار خانه بلد نیست.» اما شما ببینید که تمام پیچ‌وخم‌های تلگرام را بلد است. برای دختر باید از هفت یا هشت‌سالگی، برخی از کارهای خانه را واگذار کنیم.

یک‌موقع یکی از بزرگواران که خانمی هم بود، می‌گفت: «مادرم گاهی اوقات، هفته‌ای یک‌بار مریض می‌شد. اوایل نمی‌فهمیدم؛ بعد فهمیدم مریضی‌اش صوری است تا من در خانه کار کنم. بعد می‌گفت دستم که راه افتاد، دیگر مادر هیچ‌وقت مریض نشد؛ چون اهل کار شدیم.»

گاهی اوقات مادر باید یک روز به‌صورت صوری مریض شود تا بچه کار خانه را انجام دهد. دختر بچه‌های هشت و نه‌ساله ما باید کار یاد بگیرند. ما خودمان در شهر قم مدرسه‌ای داریم که در برنامه تابستان، به بچه‌ها از کلاس سوم ابتدایی آشپزی و خیاطی یاد می‌دهند و می‌گویند این بچه‌ها باید یاد بگیرند.

اگر بچه‌ها بیکار باشند، همین می‌شود. نسل امروز ما که می‌گوییم مظلوم هستند، یکی از علت‌های آن همین است که ما نتوانستیم برایشان برنامه‌های مفید داشته باشیم.