Tahran’ın önerisi belli oldu! Pozisyon sabit: Geri adım yok
Tahran’ın yeni teklifinde nükleer program yine yok. İran, bu başlığın masaya gelmesi için şartlarını sıralarken Hürmüz’de önerilen yeni rejim petrol sanayisinin millileştirilmesiyle eş tutuluyor. Trump ‘Yeterince bedel ödemediler!’ diyerek planı reddetme sinyali verdi.
İran’ın Pakistan aracılığıyla ABD’ye sunduğu yeni teklifin ayrıntıları basına yansıdı. Fars ve Tasnim haber ajanslarına göre 14 maddeden oluşan önerinin öne çıkan başlıkları şöyle:
• ABD veya İsrail tarafından yeni bir askeri saldırı yapılmayacağına dair garantiler.
• ABD askeri varlıklarının İran’ı çevrelememesi.
• Deniz ablukasının kaldırılması.
• İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması.
• Savaş tazminatlarının ödenmesi.
• Ekonomik yaptırımların kaldırılması.
• Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi.
• Hürmüz Boğazı’nın yönetimi için yeni bir mekanizma.
NÜKLEER PROGRAM YİNE YOK
Teklifte nükleer meseleye bir kez daha yer verilmemesi dikkat çekiyor. Önceki İran önerisinde zenginleştirilmiş uranyum stoku ve nükleer programın tartışılması ileriki bir aşamaya bırakılmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, bu teklifi reddetmişti.
New York Times’a konuşan İranlı yetkililer, Tahran’ın kalıcı bir ateşkes sağlanana kadar nükleer programı görüşmeyeceğini belirtti. Axios ise buna ek olarak deniz ablukası kaldırılmadan nükleer konunun gündeme gelmeyeceğini yazdı.
‘BİR AY SÜRE VERDİLER’
Yine Axios, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın sınırlı ve kontrollü bir şekilde açılması karşılığında, ABD’ye deniz ablukasını kaldırması ve tüm cephelerdeki savaşı kalıcı olarak sona erdirmesi için 1 aylık bir süre tanıdığını bildirdi.
TRUMP SOĞUK
Trump cuma günü eline ulaşan tekliften “memnun olmadığını” ancak metni inceleyeceğini söyledi. Truth Social’da şöyle yazdı:
“Son 47 yıldır insanlığa ve dünyaya yaptıklarına karşılık henüz yeterince büyük bir
bedel ödemedikleri için bunun kabul edilebilir olduğunu hayal edemiyorum.”
Trump ayrıca İran’ın “yanlış davranması” veya “kötü bir şey yapması” durumunda saldırıların yeniden başlatılması olasılığının bulunduğunu iddia etti.
TAHRAN: SAVAŞ İHTİMALİ MASADA
İran cephesinden gelen açıklamalar temkinli ve sert bir çizgiye işaret ediyor. Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Komutanı Muhammed Cafer Asadi, “İran ile ABD arasında yeniden çatışma çıkması ihtimali masada. Mevcut göstergeler, ABD’nin hiçbir taahhüt ya da anlaşmaya bağlı kalmadığını ortaya koyuyor” dedi.
Tahran yönetimi de benzer bir çizgiyi resmileştirdi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, “Artık top ABD’nin sahasında. Washington ya diplomasi yolunu seçecek ya da çatışmacı yaklaşımı sürdürecek” ifadelerini kullandı. Garibabadi, İran’ın her iki seçeneğe de hazır olduğunu vurguladı.
TEL AVİV SENARYOLARI GÖRÜŞÜYOR
İsrail cephesinde de olası bir çöküş senaryosuna yönelik hazırlıklar hızlandı. Basına yansıyan bilgilere göre Tel Aviv yönetimi, ABD ile İran arasındaki temasların önümüzdeki hafta başında sonuçsuz kalma ihtimaline karşı savaş senaryolarını ele alıyor. Bu kapsamda Başbakan Binyamin Netanyahu’nun güvenlik kabinesini pazar gecesi acil gündemle toplaması bekleniyordu.
