حديث شريف ثقلين از جمله احاديثي است كه از نظر سند در بالاترين درجات اعتبار و از نظر دلالت نيز كاملاً روشن و خالي از ابهام و تاويل ميباشد.
اين حديث شريف به يقين متواتر بوده و اسناد و طرق آن واجد تمامي شروط و ضوابط تواتر ميباشد. بسياري از عالمان شيعه و مذاهب اربعه به بررسي اسناد اين حديث اهتمام نموده و آثار و مولفاتي را از خود به جاي گذاشتهاند. از جمله آنها ميتوان به كتاب عبقات الانوار اثر ارزشمند عالم بزرگ مرحوم سيد حامد حسين لكنوي هندي و نيز رساله حديث الثقلين صادره از دارالتقريب الازهر مصر اشاره نمود.
به شهادت صاحب عبقات اين حديث را بيش از سي تن از صحابه و 19 تن از تابعان روايت كردهاند . ابن حجر مكي در الصواعق راويان صحابه را بيست و چند تن ذكر ميكند. در عبقات فهرستي از بيش از 300 تن از علما و مخرجين حديث مذاهب اربعه مشاهده ميشود كه اين حديث شريف را به اسناد گوناگون در كتب خويش آوردهاند.
برخي از اين منابع عبارتند از صحيح مسلم ، سنن ترمذي ، سنن دارمي ، خصائص نسائي ، مسند احمد بن حنبل، مستدرك حاكم نيشابوري ذخائر العقباي محب الدين طبري ، حليه الاولياء ابو نعيم اصفهاني، كنزالعمال متقي هندي ، معجم الكبير طبراني، سنن يبهقي، و تفاسير رازي ، ثعلبي، نيشابوري ، ابن كثير ، سيوطي، خازن و دهها كتاب تاريخي و رجالي و غيره ديگر .
صحابه اي كه حديث ثقلين را از پيامبر اكرم (ص) روايت كردهاند :
1ـ ابو سعيد خدري : روايات او را در مسند احمد 3/26 – الدر المنشور 2/60 تفسير مفاتيح الغيب 7/173 و المعجم الكبير 3 ح 2678 مطالعه نماييد.
2ـ زيد بن ارقم : روايات او را در صحيح ترمذي 5/329 مسند احمد 4/371 صحيح مسلم 7/122 خصائص نسائي /21 الدرالمنثور 6/7 و مستدرك حاكم 3/190 مطالعه نماييد.
3ـ جابربن عبدالله : روايات او را در نوادر الاصول حكيم ترمذي /68 صحيح ترمذي 5/328 و استيعاب 2/473 مطالعه نماييد.
4ـ حذيفه بن اسيد غفاري : روايات او را در نوادر الاصول /68 و 69 و معجم كبير طبراني 3 ح 3052 مطالعه نماييد.
5ـ زيدبن ثابت : روايات او را در مسند احمد 5/189 و لسان العرب ابن منظور 4/538 مطالعه نماييد.
6ـ ابوهريره : روايتش را در احياء الميت بفضائل اهل البيت سيوطي /19 مطالعه نماييد.
7ـ ابوذر غفاري : روايتش را در تاريخ ابن كثير 5/208 بيابيد.
8ـ علي بن ابيطالب : روايات ايشان را در كنز العمال 11/610 و حليه الاولياء 9/64 مطالعه نماييد.
و ديگر صحابه همچون خزيمه بن ثابت ، سهل بن سعد ، عبدالله بن عمر ، ابوالهيثم بن التيهان، عدي بن حاتم و ام سلمه و ديگران.
تابعيني كه حديث ثقلين را روايت كردهاند:
راويان تابعين :
1ـ عطيه بن سعيد عوفي: وي از ابوسعيد خدري روايت ميكند رواياتش را در مسند احمد 3/14 و 17 و 26 و59 و معجم صغير 1/135 و طبقات ابن سعد 2/194 مطالعه نماييد.
2ـ يزيد بن حيان : وي از زيد بن ارقم روايت ميكند رواياتش را در صحيح مسلم 7/122 و 123 و سنن دارمي 2/310 ح 3319 مطالعه نماييد.
3ـ حبيب بن ابي ثابت ، وي نيز از زيد بن ارقم روايات ميكند رواياتش را در ترمذي 5/329 و سنن بيهقي 2/148 و 7/30 و 10/113 مطالعه نماييد.
4ـ ابوالطفيل ، عامر بن واثله : وي از حذيفه بن اسيد غفاري و زيد بن ارقم روايت ميكند رواياتش را در نوادر الاصول 68 و 69 و مستدرك حاكم 4/109 و خصائص نسائي /21 و معجم كبير 3 ح 2681 مطالعه نماييد.
و ديگر تابعان همچون اصبغ بن نباته ، عبدالله بن ابي رافع ، عمر بن مسلم، حارث همداني ، حصين بن سبره و غيره .