İran Devlet Demiryolları Genel Müdürü Cabbarali Zakeri; Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Planlama ve Bütçe Kurumu Başkanı Seyyid Hamid Purmuhammedi ile Batı Azerbaycan Valisi Rıza Rahmani'nin Haveran-Tebriz-Merend-Çeşme Süreyya demiryolu projesinin çeşitli bölümlerine yaptıkları inceleme ziyareti sırasında açıklamalarda bulundu. Zakeri, Çeşme Süreyya'nın İran demiryolu ağına bağlanmasının ve bu sayede ülkenin yeni bir sınır noktasından Türkiye demiryolu ağına entegre edilmesinin 14. hükümetin programları arasında yer aldığını ve projenin uygulama aşamasına geçmesi için gerekli çalışmaların yürütüldüğünü belirtti.
Zakeri, proje için gerekli onayların alındığını, ön çalışmaların tamamlandığını ve son altı ay içinde sözleşme akdi için gerekli altyapının hazırlandığını vurguladı.
Sözleşmenin EPC (Mühendislik-Tedarik-İnşaat) modeline göre öngörüldüğünü belirten Zakeri, sözleşmenin imzalanmasının ardından tamamlayıcı ve ikinci aşama etüt çalışmalarının yüklenici firma tarafından başlatılacağını ve sözleşmenin ilk 6 ayı içinde çalışmaların tamamlanarak birkaç noktada yapım faaliyetlerine başlanmasının hedeflediğini kaydetti.
Sözleşmenin imzalanması için önemli şartlardan birinin İran ile Türkiye arasında mutabık kalınan belgenin mübadelesi olduğunu dile getiren Zakeri, Türk hükümetinin geçen hafta yanıtını ilettiğini ve söz konusu belgenin yakın gelecekte iki ülkenin ulaştırma ve yol yetkililerinin katılımıyla mübadele edilmesinin beklendiğini ifade etti.
Projenin finansmanına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Yol ve Şehircilik Bakan Yardımcısı, Planlama و Bütçe Kurumu'nun mevcut kapasitelerin kullanımı ve diğer finansal yöntemler de dahil olmak üzere gerekli koordinasyonları sağladığını belirterek, önümüzdeki haftalarda finansman ve inşaat çalışmalarının başlamasına dair olumlu gelişmelerin açıklanmasını umduklarını söyledi.
Projenin teknik özelliklerini detaylandıran Zakeri, hattın Haveran'dan başladığını; Haveran'ın Tebriz Tren Garı'na bağlantısının tamamlanmasını, Tebriz-Merend hattının rehabilitasyonu ile çift hatta çıkarılmasını ve ardından Çeşme Süreyya'ya kadar uzatılmasını kapsadığını bildirdi.
Güzergahın toplam uzunluğunun yaklaşık 324 kilometre olduğunu açıklayan Zakeri, daha önceki çalışmalarda hat uzunluğunun yaklaşık 294 kilometre olarak tasarlandığını, ancak tüm koridor boyunca teknik özelliklerin ve işveren gereksinimlerinin yeknesaklaştırılması ihtiyacı doğrultusunda yeni projenin yaklaşık 324 kilometre olarak tanımlandığını belirtti.
Yol ve Şehircilik Bakan Yardımcısı, bu projenin sadece tek bir eyalet sınırları içindeki bir demiryolu hattından ibaret olmadığını, Doğu-Batı koridorunun Serahs'tan Çeşme Süreyya'ya kadar uzanan önemli bir parçası olduğunu ve entegre teknik standartlarla uygulanması gerektiğini vurguladı.
Zakeri, güzergahın başlangıcında yaklaşık 9 kilometrelik tünel öngörüldüğünü, Yam bölgesinde ve Merend demiryolu kesiminde ise yaklaşık 5 ila 6 kilometrelik bir tünelin inşa edileceğini belirtti.
Projenin Madde 23 izninin alındığını ve çevresel etki değerlendirme çalışmalarının tamamen tamamlandığını ifade eden Zakeri, böylece projenin uygulama aşamasına geçmesi için gerekli önemli şartların sağlandığını dile getirdi.
Demiryolları Genel Müdürü, projenin üç aşamada yürütülmesinin planlandığını; ilk aşamanın inşaat, tamamlama ve çift hatta çıkarma çalışmalarını kapsadığını, sonraki aşamalarda ise elektrifikasyon, sinyalizasyon sistemlerinin kurulumu ve demiryolu filosunun tedarikinin takip edileceğini kaydetti.
Zakeri, ilk aşamanın uygulanması için gerekli bütçenin yaklaşık 1,8 milyar dolar olduğunu belirterek, finansmanın kamu kaynakları ve diğer mali yöntemler kullanılarak sürdürüldüğünü aktardı.
İran Planlama ve Bütçe Kurumu Başkanı Seyyid Hamid Purmuhammedi ise Çeşme Süreyya'nın ülke demiryolu ağına elektrikli ve çift hat olarak bağlanması projesinin etüt, izin süreçleri و sözleşme hazırlık aşamalarından geçtiğini ve uygulamasının hükümetin önem verdiği temel projeler arasında yer aldığını söyledi.
Batı Azerbaycan Valisi Rıza Rahmani de eyaletin ulaşım güzergahlarının ülkenin uluslararası hatlarının parçası ve İran'ın bölge ülkelerine bağlantı halkası olduğunu belirterek; uluslararası ticaretin geliştirilmesi, İran'ın Türkiye, Avrupa ve Orta Asya pazarlarına erişiminin sağlanması amacıyla bölgenin kapasitelerinin harekete geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Haveran-Tebriz-Merend-Çeşme Süreyya demiryolu projesi, İran-Türkiye sınırına bağlanarak ülkenin kuzeybatı demiryolu ağının geliştirilmesinde kritik rol oynayan projeler arasında yer alıyor ve Doğu-Batı koridorunun güçlendirilmesine, yük ve yolcu taşıma kapasitesinin artırılmasına imkan sağlıyor.
