در مباحث اعتقادی و کلامی، عناوین و القابی که به اولیای دین و ائمه اطهار علیهم‌السلام اطلاق می‌شود، صرفاً برچسب‌های ظاهری نیستند، بلکه هر یک حامل یک بار معنایی عمیق، یک وجه تأویلی دقیق، و ریشه در جایگاه الهی و ارثی آنان دارد. این عناوین، نمادی از ارتباط خاص ایشان با حقیقت دین و دریافت مستقیم هدایت الهی هستند. هرگونه تلاش برای مصادره، تحریف، یا غصب این القاب توسط مدعیان خارج از چارچوب امامت، نمی‌تواند حقیقت درونی و اصل این مقامات را تحت‌الشعاع قرار دهد و به کسانی که شایستگی ذاتی و نص الهی ندارند، سرایت کند.

این اصل بنیادین در نظریه امامت و ولایت، نشان می‌دهد که مشروعیت یک مقام معنوی از درون خود مقام نشأت می‌گیرد، نه از پذیرش بیرونی یا جعل توسط دیگران. زمانی که یک عنوان، ریشه در سوابق تاریخی، شأن نزول روایات، و تصریحات منصوص دارد، تلاش برای انتقال آن به غیر صاحب اصلی، مصداق بارز «تغییر کلمات حق» و نفی شأن حقیقی است. به این ترتیب، وجه معنوی و تأویل حقیقی این عناوین، مانند یک پیوند ناگسستنی میان امام و مقام منسوب به او باقی می‌ماند، صرفنظر از ادعاهای رقیب یا مخالفان.

اوج این انحصار و تشخص در عنوانی همچون «امیرالمؤمنین» نمایان می‌شود؛ لقبی که در ادبیات دینی به صورت یکتا و بی‌بدیل، مختص و منحصر به وجود مبارک حضرت علی بن ابی طالب علیه‌السلام است. این انحصار، نه تنها یک برتری رتبه‌ای، بلکه یک تمایز بنیادین و تعریف‌کننده است که ایشان را از سایر صحابه و حتی سایر ائمه در این جایگاه خاص متمایز می‌کند؛ لذا هرگونه تفسیر یا تلاش برای تعمیم این لقب به غیر از ایشان، در واقع گسستن پیوند اصلی میان عنوان و معنای ذاتی آن در دستگاه فکری و کلامی شیعه محسوب می‌شود.

نکته قابل تأمل این است که حصر این صفت شریف، محدود به منابع و متون شیعی نیست، بلکه عالمان بزرگ اهل سنت و منابع معتبر تاریخی و حدیثی آنان نیز به صراحت بر این انحصار گواهی داده‌اند. این اعترافات تاریخی که از طریق نقل قول‌های متعدد در کتب سیره و حدیث به دست ما رسیده است، نشان می‌دهد که لقب «امیرالمؤمنین» در آغاز اسلام به صورت رسمی و مورد قبول عامه، به شخص علی بن ابی طالب (ع) اطلاق شده است. این اشتراک تاریخی، قوّت استدلال مبنی بر «انحصار» را در سطح وسیع‌تری از جهان اسلام تثبیت می‌کند و تلاش برای تسری آن به افراد دیگر را فاقد پشتوانه روایی و تاریخی مورد تأیید اولیه می‌کند.

* خطیب خوارزمی نقل می کند که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به علی علیه‌السلام فرمودند:

« ای اباالحسن! با خورشید سخن بگو که او (به اذن خدا) با تو سخن خواهد گفت. پس علی خطاب به خورشید فرمود: سلام بر تو ای بنده صالحه مطیع خدا و خورشید در جواب گفت:
وَ عَلَیک السَّلامُ یا «امیرَالمؤمنین» وَ إِمَامُ اَلْمُتَّقِینَ وَ قَائِدُ اَلْغُرِّ اَلْمُحَجَّلِینَ؛ یعنی بر تو سلام باد ای «امیرمؤمنان» و امام متقیان و پیشوای پیشانی سفیدان. (مناقب خوارزمی، ص 64. / فرائد السمطین، ج 1، ص 185)

* همچنین خطیب بغدادی در تاریخ بغداد روایتی را از رسول الله صلی الله علیه و آله نقل می کند که در سایر کتب اهل سنت هم نقل شده است. رسول خدا می‌فرماید:

در قیامت چهار نفر سواره محشور می‌شوند و غیر از ما چهار نفر کسی سواره نیست. عباس عموی پیامب پرسید که آن چهار نفر چه کسانی هستند؟ رسول خدا در پاسخ فرمود: اولین نفر من هستم که سوار بر براق محشور می‌شوم. دوم برادرم صالح است که سوار بر ناقه الله محشور می‌شود. سوم عمویم حمزه که بر ناقه من – غضباء- وارد صحرای محشر خواهد شد. و چهارم علی بن ابیطالب است که بر ناقه‌ای از ناقه‌های بهشت محشور می‌شود.

سپس آن حضرت به توصیف ناقه بهشتی پرداخته و می فرماید: آنگاه علی در حالی که لوای حمد در دست اوست، بر هیچ گروهی از خلایق نمی‌گذرد، مگر آنکه می‌گویند: «این ملک مقرّبی است، یا پیامبر مرسلی است، یا از حاملان عرش است». در این وقت منادی از بطنان عرش ندا در می دهد:
هذا علیُّ بن اَبیطالب «اَمیرُالمؤمنینَ» وَ إِمَامُ اَلْمُتَّقِینَ وَ قَائِدُ اَلْغُرِّ اَلْمُحَجَّلِینَ اِلی جَنانِ رَبِّ العالُمین …
[این ]شخص آنچه شما می پندارید نیست بلکه او[، علی بن ابیطالب «امیر مؤمنان» و امام متقیان و راهبر پیشانی سفیدان به سوی بهشت رب العالمین است. رستگار شده است آنکه او را تصدیق و زیان دیده آنکه تکذیبش کند. و اگر بنده‌ای خدا را بین رکن و مقام، هزار سال و هزار سال دیگر عبادت کند، تا آنکه مانند مَشک پوسیده شود، پس خداوند را ملاقات کند در حالی که آل محمد را دشمن دارد، خداوند او را در آتش، در اندازد. (تاریخ بغداد، ج 13، ص 123. / کفایه الطالب، ص 184)

بنابراین، انتساب مقام «امیرالمؤمنین» به حضرت علی بن ابی طالب و حصر این منصب خطیر در ایشان، نه یک تفسیر کلامی صرف، بلکه امری کاملاً موافق با نصوص صریح دینی، سوابق تاریخی مستند و حتی اعترافات علمای بزرگ اهل سنت است و ارتباطی با مباحث تقریبی ندارد؛ این امر نشان می‌دهد که پذیرش و تداوم این عنوان، در واقع به مثابه تأیید اصالت جایگاه ایشان در نظام امامت و خلافت پس از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است و تلاش برای نادیده گرفتن یا سرایت دادن آن به دیگران، صرفاً مصداق تحریف و غصب یک حق منصوص الهی خواهد بود.

در زمان پیامبر اکرم (ص) زمین فدک به دختر گرامی ایشان، حضرت فاطمه زهرا (س)، واگذار شد. این واگذاری نه در خفا، بلکه در حضور مردم صورت گرفت و به صورت رسمی سند آن تهیه شد. گزارش‌های تاریخی چنین نقل می‌کنند که پیامبر (ص) در جمع اصحاب و با حضور شاهدان، فدک را به نام زهرا (س) منتقل کردند.

این اقدام به روشنی نشان می‌دهد که مالکیت فدک برای ایشان مشروع و مستند بوده است، نه صرفاً ادعایی پس از رحلت پیامبر (ص).

از منظر حقوقی و شرعی، فدک به عنوان ملک طلق حضرت زهرا (س) شناخته می‌شود، نه ارثی که پس از وفات پیامبر به ایشان رسیده باشد. چنین تفسیری به معنای آن است که پس از رحلت پیامبر (ص)، تقاضای بازپس‌گیری فدک توسط زهرا (س) نه مطالبه ارث، بلکه دفاع از حق مالکیتی بود که از پیش به ایشان داده شده بود.

مطالبه این ملک از سوی حضرت زهرا (س) نشان‌دهنده آگاهی ایشان از جایگاه حقوقی خویش است. ایشان دریافته بودند که فدک نه تنها مادی ارزش دارد، بلکه می‌تواند به منبعی برای پشتیبانی مالی از اهل‌بیت و ترویج عدالت الهی تبدیل شود. در همین راستا، تلاش آن بانوی مکرم جنبه‌ای فراتر از امتیاز شخصی داشت و حرکتی اصیل برای احقاق حق و مقابله با غصب بود.

به علاوه، باید توجه داشت که این مطالبه، برخلاف دلبستگی صرف به دنیا، با منش اخلاقی و زهد همراه بود. همان‌گونه که گزارش شده، حضرت زهرا (س) حتی در آن زمان مالکیت فدک را داشتند، اما سه شبانه‌روز با آب افطار کرده و تنها نانی که در آن زمان داشتند را به یتیمان، مساکین و اسیران بخشیدند.

این رفتار نشان می‌دهد که مطالبه فدک برای ایشان نه وسیله‌ای برای رفاه مادی، بلکه سمبلی از مقاومت در برابر ستم و دفاع از حق و همچنین ابزاری برای تأمین معاش مسلمانانی بود که آن زمان در سختی زندگی می‌کردند.

شواهد قرآنی و روایی در اثبات مالکیت فدک

یکی از مستندات قوی در دعوی مالکیت فدک توسط حضرت زهرا (س)، آیات قرآن است. در تفاسیر بسیاری آمده که آیه «وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ» (سوره إسراء، آیه 26) به مسئله فدک و حق خویشاوندان پیامبر (ص) اشاره دارد. برخی مفسران بر این باورند که این آیه پس از نزول، پیامبر (ص) را بر آن داشت تا فدک را به حضرت زهرا (س) هدیه کند.

همچنین در منابع روایی آمده است که هنگام نزول این آیه، پیامبر (ص) خطاب به حضرت زهرا (س) فرمودند: «یا فاطمه! فدک از آن توست.» این روایت در مسند احمد بن حنبل نقل شده است. این روایات نشان می‌دهد که انتقال فدک به زهرا (س) نه امری مصلحتی یا شخصی، بلکه بر اساس حجت الهی و اراده قرآنی بوده است.

از سوی دیگر، در خطبه فدکیه حضرت زهرا (س)، استدلال‌هایی از آیات قرآن به کار رفته است که بیان‌گر دانایی و بینش عمیق آن بزرگوار در موضوع حق و عدالت است. این خطبه، علاوه بر طرح مالکیت فدک، مبانی اعتقادی مانند توحید، نبوت، معاد و حقوق اهل‌بیت را به صورت استدلالی و عینی نشان می‌دهد، که خود گواهی بر مشروعیت مطالبه فدک است.

درواقع ترکیب آیات قرآن با اسناد رسمی و شاهدان از حیث حقوقی بسیار قوی است. همان‌طور که در گزارش‌های تاریخی آمده، پیامبر (ص) سند فدک را در حضور مردم تنظیم کرده بود و شاهدانی آن را به حضرت زهرا (س) تحویل دادند. این تلفیق سند الهی و انسانی، ادعای مالکیت زهرا (س) را نه تنها مذهبی، بلکه قانونی و تاریخی تثبیت می‌کند.

غصب فدک پس از رحلت پیامبر و واکنش حضرت زهرا (س)

با وجود همه آن شواهد روشن، پس از رحلت پیامبر (ص) برخی افراد زمین فدک را به تصرف خویش درآوردند و آن را عمومی اعلام کردند. این اقدام، از نگاه منابع تاریخی، غاصبانه بوده است؛ چرا که مالکیت فدک پیش‌تر به حضرت زهرا (س) منتقل شده بود.

اما بعد از غصب فدک، واکنش حضرت زهرا (س) به این غصب، یک موضع‌گیری اصولی در برابر ستم و مصادره حقوق بود. در خطبه فدکیه، ایشان با صراحت دولت وقت را مورد انتقاد قرار دادند و بر حق قانونی و الهی خویش تأکید کردند.

این اعتراض، به معنای ایستادگی ایشان در برابر زور و ناحق‌گویی بود؛ نه تنها برای خود، بلکه برای حفظ حیثیت اهل بیت و عدالت اسلامی.

علاوه بر این، غصب فدک پس از وفات پیامبر (ص)، نمادی از انحراف برخی از رهبران سیاسی آن زمان از مسیر حق بود. گزارش شده است که با گرفتن فدک، حاکمان تلاش کردند منبع مالی‌ای که می‌توانست در خدمت اهل بیت و نشر حقیقت باشد، از دست آنان خارج شود. این اقدام به‌واسطه اهمیت فدک، تبدیل به نقطه‌ای حساس در تقابل بین قدرت سیاسی و حقانیت خاندان پیامبر شد.

پیامد تاریخی و معنوی ماجرای فدک

ماجرای فدک و مطالبه آن توسط حضرت زهرا (س) تأثیری ژرف و بلندمدت در تاریخ اسلام داشته است. این رویداد نه تنها یک تقاضای مالی، بلکه نمادی از مبارزه با غصب، دفاع از حق و عدالت بود. مطالبه فدک توسط زهرا (س) نشان داد که حتی در برابر قدرت حاکم، می‌توان از حقوق مشروع ایستاد و عدالت را مطالبه کرد.

از منظر تبلیغی، فدک به ابزاری برای افشای ظلم و غصب دستگاه خلافت تبدیل شد. همان‌طور که برخی مورخان نقل کرده‌اند، پس از غصب فدک، این موضوع به یکی از نقاط ضعف سیاسی حکومت تبدیل شد که نمی‌توانستند به سادگی از آن عبور کنند.

خطبه فدکیه که بعدها در منابع روایی شیعه و بعضاً اهل سنت نقل شد، به عنوان سند عینی این مقاومت باقی ماند.

همچنین از نظر اخلاقی و تربیتی، رفتار حضرت زهرا (س) در این ماجرا الگوی بی‌بدیلی ارائه می‌دهد: دفاع از حق بدون وابستگی به مال، ایستادگی در برابر زور، اعتماد به دلیل و استدلال، و استفاده از کلام (خطبه) برای بیان حقانیت. این آموزه‌ها می‌تواند برای جوامع امروز، درس‌هایی عمیق در زمینه عدالت‌خواهی، شجاعت معنوی و پایداری داشته باشد.

به دنبال تصویب قطعنامه پیشنهادی تروئیکای اروپایی و آمریکا درباره مسئله هسته ای ایران از سوی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در روز 20 نوامبر (29 آبان)، نماینده دائم چین در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سخنانی، ضمن تشریح موضع کشورش، تاکید کرد که زور و تقابل راه حل مسئله هسته‌ای ایران نیست.

لی سونگ خاطرنشان کرد که در ماه ژوئن امسال، اسرائیل و آمریکا به طور گستاخانه تأسیسات هسته‌ای ایران را که تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار داشتند،  بمباران کردند که منجر به تغییر عمده‌ای در روند مسائل هسته‌ای ایران شد. جامعه بین‌المللی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باید این اقدام نابخشودنی را  که  همه مردم دنیا آن را اقدامی اشتباه می‌دانند، شدیداً محکوم کنند.

وی افزود: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایران در ماه سپتامبر در قاهره به توافق رسیدند تا همکاری طرفین درباره مسئله هسته‌ای از سر گرفته شود. این پیشرفت، مثبت  فرصت مهمی برای بازسازی همکاری نظارتی و تضمینی میان طرفین به حساب می آمد. اما انگلیس، فرانسه و آلمان سرسختانه مکانیسم "بازگشت سریع تحریم ها"(مکانیسم ماشه) را فعال کردند و به شدت روند خوب همکاری میان ایران و آژانس را تخریب کردند.

این دیپلمات چینی با بیان این که مسئله هسته‌ای ایران در وضعیت دشواری قرار دارد، تاکید کرد کشورهایی که به طور بی‌رویه به استفاده از زور و اعمال فشار می پردازند، توجهی به مسئولیت خود ندارند.

لی سونگ با تاکید بر این که زور و مقابله نمی‌تواند مسئله هسته ای ایران را حل کند، گفت تنها در شرایطی که حق مشروع ایران به عنوان عضو پیمان منع گسترش تسلیحات هسته‌ای برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای کاملاً محترم شمرده شود و ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران حفظ شود، می توان از طریق تلاش‌های سیاسی و دیپلماتیک و همکاری نظارتی در چارچوب آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به شکل مناسب این مسئله را حل و فصل کرد.

لی سونگ افزود: در شرایط فعلی، شورای حکام باید تلاش کند که بحث‌های مربوط به مسئله هسته‌ای ایران به آرامی پیش برود، شرایط مساعدی را برای گفت‌وگو و همکاری ایران با آژانس فراهم کند و فضایی مناسب برای دوره جدیدی از تلاش‌های سیاسی و دیپلماتیک ایجاد کند تا از سوق دادن مسئله هسته‌ای ایران به مسیر تقابل، جلوگیری شود.

در میان 34 کشور عضو شورای حکام آژانس که در رأی‌گیری شرکت کردند، چین، روسیه و نیجر به این قطعنامه رأی مخالف دادند و 12 کشور در حال توسعه از جمله برزیل، آفریقای جنوبی، هند، مصر و تایلند رأی ممتنع دادند.

در جریان رقابت‌های بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی خانم فرشته حسن‌زاده، ورزشکار تیم ملّی موی تای بانوان ایران، موفق به کسب مدال نقره شد و پس از بازی فینال در گفت‌وگو با خبرنگار حاضر در سالن مسابقات گفت: «دوست داشتم که مدالم طلا بود و آن را تقدیم رهبر انقلاب میکردم، امیدوارم که مدال نقره من را پذیرا باشند.»

 حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در روزهای گذشته پس از دریافت پیام این بانوی ورزشکار خطاب به وی نوشتند: «سلام و تشکر مرا برسانید و بگویید: از طلا برتر، همت و تلاش و ایمان و اعتماد به‌نفس شماست دخترم.»

خانم فرشته حسن‌زاده این پیام را در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرده است.

«رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مصاحبه با روزنامه اروگوئه‌ای بار دیگر اعتراف که ایران به دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست.

گروسی در پاسخ به خبرنگار روزنامه elobservador مبنی بر اینکه «با مداخله نظامی اخیر آمریکا و اسرائیل، آیا ایران دیگر تهدید هسته‌ای محسوب نمی‌شود یا همچنان تهدید است؟»،‌ گفت: وضعیت برنامه هسته‌ای ایران پیچیده است. این موضوع سال‌هاست که به طول انجامیده و به همین دلیل من قصد ندارم بگویم این اتفاق خوب بوده یا بد، اما کار به نقطه‌ای رسید که ابتدا اسرائیل و سپس ایالات متحده تصمیم گرفتند به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کنند.  

او در ادامه و بدون محکوم‌کردن این حملات غیرقانونی گفت: واقعیت این است که این حملات خسارت‌های بسیار سنگینی به زیرساخت‌های هسته‌ای ایران وارد کرده‌اند؛ به‌طوری‌که در یک نگاه سطحی ممکن است فکر کنیم توانایی ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای به شدت کاهش یافته یا از بین رفته اما باید گفت که هیچ‌کدام از این توانایی‌های فنی، غیرقابل بازسازی نیستند. این فناوری‌ای نیست که ایران از آن بی‌اطلاع باشد یا نتواند دوباره آن را بسازد.

مدیرکل آژانس در ادامه صحبت‌های خود گفت: باید تأکید کنم که ایران در حال حاضر به دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست. چیزی که در حال رخ دادن است، این است که ایران در حال توسعه فناوری‌های بسیار پیشرفته‌ای است و بدون توقف، ذخیره اورانیوم با غنای بسیار بالا را افزایش می‌دهد.  همه این‌ها یک اثر و پیامد دارد؛ کشورهای دیگر می‌پرسند «این کار برای چیست؟»، «هدف نهایی چیست؟».  

او در پایان گفت: دقیقاً به همین دلیل است که نظارت و راستی‌آزمایی وجود دارد تا اطمینان حاصل شود که هیچ چیز نادرستی در حال وقوع نیست.

ادعاهای گروسی درباره اورنیوم با غنای بالا درحالی عنوان شده که ایران تاکید کرده بود به‌دنبال ساخت سلاح نیست و تاسیسات ایران نیز تحت بازرسی‌های آژانس بوده است.

رسانه آمریکایی در مقالۀ تازه‌ای به وضعیت روابط و نظم جهانی پس از گذشت ۳۰۰ روز از دور دوم ریاست‌جمهوری «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا پرداخته و گزارش می‌دهد که ترامپ و حامیانش معتقدند جهان «هرگز در وضعیت بهتری نبوده است».

به گزارش نشریه «پالتیکو»، ترامپ و متحدانش دولت کنونی را دولتی می‌دانند که آمریکا و اتحادهایش را به‌شکلی بی‌سابقه تقویت کرده است. بر اساس این دیدگاه، ترامپ اروپا و دیگر شرکا را وادار کرده سهم بیشتری از هزینه‌های دفاعی بپردازند، مسئولیت بیشتری در حمایت از اوکراین بر عهده بگیرند و خرید تسلیحات آمریکایی را افزایش دهند. پالتیکو یادآوری می‌کند که بودجۀ دفاعی آمریکا امسال حدود ۱۳ درصد افزایش یافته و به یک تریلیون دلار رسیده و اعضای ناتو نیز متعهد شده‌اند ۵ درصد تولید ناخالص داخلی خود را صرف امور دفاعی کنند؛ رقمی که از سهم خودِ آمریکا نیز بیشتر است.

این نشریه از «رابرت اوبراین»، مشاور امنیت ملی دور نخست ترامپ، نقل می‌کند که رئیس‌جمهور آمریکا خود را سیاستمداری جهانی معرفی کرده که در حل بحران‌های متعدد نقش‌آفرین است. ترامپ بارها ادعا کرده که «۸ جنگ را در ۸ ماه پایان داده» و مقاله اشاره می‌کند که او در برخی موارد واقعاً از اهرم فشار به‌خوبی بهره برده است. پالتیکو نمونه بارز آن را در غرب آسیا می‌داند؛ جایی که یک دیپلمات باسابقه گفته: «هیچ‌کس نمی‌تواند به او نه بگوید.» به گفتۀ مقاله، این رویکرد در نهایت به آتش‌بس در غزه و آزادسازی اسرای رژیم صهیونیستی منجر شده است.

مقاله همچنین توضیح می‌دهد که ترامپ چگونه مدعی بازسازی نظم تجاری جهانی است؛ با اعمال تعرفه‌ها و تهدیدها بازارهای بسته را گشوده، از دسترسی به بازار مصرفی آمریکا درآمدزایی کرده و دیگر کشورها را به مشارکت در بازصنعتی‌سازی آمریکا وادار کرده است.

اما پالتیکو تأکید می‌کند که این روایت تنها بخشی از واقعیت است. در بررسی اتحادها، مقاله یادآور می‌شود که افزایش هزینه‌های دفاعی ناتو صرفاً حاصل «موفقیت» ترامپ نیست، بلکه نتیجۀ فضای بی‌اعتمادی و نگرانی عمیق است. به نوشتۀ پالتیکو، اگرچه «مارک روته» دبیرکل ناتو در پیامی به ترامپ این دستاورد را ستوده، اما نگفته است که دلیل اصلی افزایش هزینه‌ها ترس از احتمال خروج آمریکا از ناتو یا کنارگذاشتن تعهدات مادۀ ۵ بوده است. این مقاله تأکید می‌کند که بسیاری از کشورهای اروپایی، به‌ویژه آلمان، اکنون به آمریکا اعتماد پیشین را ندارند و از روسیه نیز به‌شدت بیمناک‌اند.

پالتیکو سیاست ترامپ در قبال اوکراین را نمونه‌ای روشن از تغییر رفتار آمریکا در قبال متحدان می‌داند. طبق این گزارش، ترامپ همۀ کمک‌های نظامی و اقتصادی به اوکراین را متوقف کرد، این کشور را به توافق‌هایی مبتنی بر واگذاری منابع در برابر کمک‌های قبلی واداشت و برای پذیرش شروطی فشار آورد که در عمل به معنای امتیازدهی به روسیه بود. مقاله این رفتار را بیشتر شبیه «اخاذی امنیتی» توصیف می‌کند تا شراکت.

دربارۀ ادعاهای ترامپ در زمینۀ «صلح‌سازی»، مقاله می‌گوید واقعیت‌ها بسیار محدودتر از تصویر ارائه‌شده‌اند. هرچند آتش‌بس غزه به نام او ثبت شده، اما تنش‌های از هر زمانی شدیدتر است و خطر بازگشت خشونت بسیار جدی‌تر از چشم‌انداز یک صلح پایدار است. سایر توافقات ادعایی ترامپ ــ از جنوب آسیا تا جنوب‌شرق آسیا و مرکز آفریقا ــ نیز یا اجرایی نشده‌اند یا در آستانۀ فروپاشی قرار دارند.

در بخش تجارت، پالتیکو اشاره می‌کند که جنگ تعرفه‌ای آمریکا و چین اکنون به وضعیتی مشابه یک سال قبل بازگشته است: یک آتش‌بس ناپایدار و بدون پیشرفت واقعی. بسیاری از توافقات وعده‌داده‌شده، از جمله با اتحادیۀ اروپا، هنوز نهایی نشده‌اند و فشار داخلی بر سر گرانی مواد غذایی ترامپ را وادار کرده تا تعرفه‌ها بر صدها قلم کالا را حذف کند.

در پایان، پالتیکو نتیجه می‌گیرد که ترامپ در «ویران کردن» نظم جهانی بسیار موفق‌تر از «بازسازی» آن بوده است. مقاله هشدار می‌دهد که سقوط نظم بین‌المللی ساخته‌شده طی دهه‌ها بدون ایجاد یک جایگزین عقلانی «حماقتی پرهزینه» است؛ هزینه‌ای که نه‌فقط جهان، بلکه خود مردم آمریکا نیز پرداخت خواهند کرد.

سید عباس عراقچی در نامه به آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد و مایکل عمران کانو رئیس شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت که رئیس جمهور آمریکا به راهبری اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران اعتراف کرده است.

متن نامه عراقچی به شرح زیر است:

با ارجاع به نامه‌های پیشین اینجانب به تاریخ‌های 23 خرداد 1404 برابر با 13 ژوئن 2025 (S/2025/379)، 1 تیر 1404 برابر با 22 ژوئن 2025 (S/2025/405) و 7 تیر 1404 برابر با 28 ژوئن 2025 (S/2025/429) در خصوص اقدامات آشکار تجاوزکارانه ایالات متحده و رژیم اسرائیل از 13 لغایت 24 ژوئن 2025 (23 خرداد تا 3 تیر 1404) علیه کشورم، مایلم توجه جنابعالی را به اظهارات اخیر رئیس‌جمهور ایالات متحده در خصوص نقش راهبری آن کشور در اقدامات تجاوزکارانۀ رژیم اسرائیل و جنایات جنگی کارگزاران آن علیه جمهوری اسلامی ایران جلب نمایم.

در تاریخ 6 نوامبر 2025 (15 آبان 1404)، رئیس‌جمهور ایالات متحده اظهار داشت: «اسرائیل نخست [به ایران] حمله کرد. آن حمله بسیار، بسیار قدرتمند بود. من کاملاً مسئول آن بودم». بر اساس حقوق بین‌الملل، این اظهارات دلیلی آشکار بر هدایت و کنترل ایالات متحده در رابطه با اقدامات غیرقانونی مذکور محسوب می‌شود. همان‌گونه که پیشتر اطلاع داده شد، اقدام تجاوزکارانه رژیم اسرائیل و ایالات متحده علیه حاکمیت و تمامیت سرزمینی جمهوری اسلامی ایران و در نقض آشکار بند 4 ماده 2 منشور ملل متحد انجام گرفت.

این اقدام شامل حملات علیه غیرنظامیان و اهداف غیرنظامی بود که با بی‌اعتنایی کامل به اصول حقوق بین‌الملل و حقوق بین‌الملل بشردوستانه صورت گرفت و منجر به شهادت بیش از 1100 انسان بی‌گناه و جراحت شمار بسیاری گردید، همچنین حملات کور علیه زیرساخت‌های غیرنظامی از جمله تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز ایران که تحت پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارند، در نقض آشکار منشور ملل متحد، اسناد نهایی کنفرانس‌های بازنگری معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای (NPT)، قطعنامه‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (از جمله قطعنامه‌های شماره 444 و 533) و قطعنامه 487 شورای امنیت (1981) صورت گرفت. بنابراین مسئولیت بین‌المللی این نقض‌ها نه تنها بر عهدۀ رژیم اسرائیل بلکه بر عهدۀ ایالات متحده از جمله برای هدایت و کنترل رژیم مزبور نیز می‌باشد.

بر اساس موارد فوق، ایالات متحده موظف است خسارات مادی و معنوی وارد شده ناشی از این نقض‌ها علیه ایران و شهروندان ایرانی را به طور کامل جبران کند. تعهد جبران خسارات وارده شامل بازگرداندن وضعیت به حال سابق و پرداخت غرامت بر اساس اصول تثبیت‌شده حقوق بین‌الملل می‌گردد.

در عین حال، اعتراف فوق‌الذکر، مسئولیت کیفری فردی رئیس‌جمهور ایالات متحده و هر مقام یا فرد آمریکایی دیگر دخیل در نقض‌های فاحش حقوق بین‌الملل بشردوستانه از جمله به‌واسطۀ ارتکاب جنایت تجاوز، هدایت حملات عمدی علیه غیرنظامیان (از جمله زنان و کودکان، دانشمندان، استادان دانشگاه، خبرنگاران و زندانیان)، هدف قرار دادن افسران ارشد نظامی خارج از عرصۀ مخاصمات، انجام حملات عمدی علیه اهداف غیرنظامی شامل بیمارستان‌ها و آمبولانس‌ها، مرکز صداوسیمای ایران، یک زندان و زیرساخت‌های انرژی از جمله تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز را نیز در پی خواهد داشت. این امر البته خدشه‌ای به مسئولیت کیفری تمامی اشخاص از جمله در درون رژیم اسرائیل که در فرماندهی، دستور، ارتکاب یا معاونت و تسهیل در ارتکاب جنایات جنگی یادشده دخیل بوده‌اند، وارد نمی‌کند.

بر این اساس، جمهوری اسلامی ایران حق مسلم و غیرقابل تردید خود را برای پیگیری از طریق تمامی مجاری حقوقی موجود جهت احراز مسئولیت برای دولت‌ها و اشخاص مسئول و نیز جهت دریافت غرامت خسارات وارده محفوظ می‌دارد.

انتظار جدی جمهوری اسلامی ایران این است که دبیرکل سازمان ملل متحد و شورای امنیت، مطابق با مسئولیت خود در قبال حفظ صلح و امنیت بین‌المللی، اقدامات مقتضی را با هدف تضمین پاسخگویی ایالات متحده و رژیم اسرائیل در قبال این نقض‌های فاحش اتخاذ نموده و عاملان این جنایات را به دست عدالت بسپارند.

خواهشمند است دستور فرمایید این نامه به‌عنوان سند رسمی شورای امنیت منتشر شود.

عالی‌ترین مراتب احترام مرا بپذیرید.

انتخابات پارلمانی عراق با مشارکت بیش از ۱۲ میلیون نفر از ۲۱.۴ میلیون فرد واجد شرایط برگزار شد؛ افزایشی ۱۲.۵ درصدی نسبت به دوره قبل که نشان‌دهنده استقبال گسترده مردم از مشارکت سیاسی است.

پیشتازی ائتلاف بازسازی و توسعه

طبق نتایج منتشرشده، ائتلاف «بازسازی و توسعه» به رهبری محمد شیاع السودانی در صدر قرار دارد. «دولت قانون» به رهبری نوری المالکی نیز در رتبه دوم و حزب «تقدم» وابسته به محمد الحلبوسی در رتبه سوم قرار گرفتند.

ائتلاف «حکمت ملی» به رهبری سید عمار الحکیم، سازمان بدر متعلق به هادی العامری و جنبش حقوق وابسته به کتائب حزب‌الله نیز در میان جریان‌های شیعی پیروز در انتخابات قرار دارند.

اما کرسی‌های پارلمان چگونه میان جریان‌های پیروز توزیع می‌شود؟

بر اساس آماری که رسانه‌های عراقی منتشر کردند، ائتلاف «بازسازی و توسعه» به رهبری نخست‌وزیر محمد شیاع السودانی با کسب ۴۵ کرسی، جایگاه نخست را از آن خود کرد. پس از آن، ائتلاف «دولت قانون» به رهبری نوری المالکی با ۳۰ کرسی، و سپس حزب «تقدم» به رهبری محمد الحلبوسی با ۲۷ کرسی، و جنبش «صادقون» به رهبری قیس الخزعلی با ۲۶ کرسی در رده‌های بعدی قرار گرفتند. همچنین، سازمان «بدر» به رهبری هادی العامری ۱۹ کرسی، و «قوی الدولة» به رهبری سید عمار حکیم ۱۸ کرسی کسب کردند.

در میان احزاب کُرد، حزب دموکرات کردستان با ۲۷ کرسی پیشتاز شد و پس از آن اتحادیه میهنی کردستان با ۱۸ کرسی، حزب «النسل الجدید» با ۳ کرسی، اتحادیه اسلامی کردستان با ۴ کرسی و جماعت اسلامی با یک کرسی قرار گرفتند. 

ائتلاف «عزم» به رهبری مثنی السامرائی ۱۶ کرسی، ائتلاف «السیادة» به رهبری خمیس الخنجر ۱۴ کرسی، و سپس «إشراقة کانون» که شامل شخصیت‌های مدنی و مستقل است با ۸ کرسی، ائتلاف «الاساس» با ۷ کرسی، «تصمیم» با ۶ کرسی و «حسم» نیز با ۶ کرسی موفق به کسب آراء مردم شدند. در نهایت، بلوک‌های کوچکتر دیگری همچون «الموقف»، «واسط اجمل»، «الجماهیر»، «جبهه ترکمن» و «المشروع العربی» و «التحالف العربی» نیز هر کدام بین دو تا پنج کرسی به دست آوردند.

پنج نامزد انتخابات پارلمانی عراق با بیشترین آراء کدامند؟

ریبوار طه مصطفی / اتحادیه میهنی کردستانی: ۹۶,۰۰۰

محمد شیاع السودانی / بازسازی و توسعه: ۹۲,۴۷۷

محمد الحلبوسی / حزب تقدم: ۷۱,۹۲۲

نوری المالکی / دولت قانون: ۶۸,۷۸۵

جمال احمد سیدو / اتحاد اسلامی کردستانی: ۵۸,۱۹۱

نزدیک شدن به تصویب قانون حشد شعبی با پیروزی جریان‌های مقاومت

رسانه عراقی المعلومه اعلام کرد: پیروزی جریان‌های مقاومت در انتخابات پارلمانی عراق تصویب قانون حشد شعبی را نزدیک‌تر کرد. این قانون با هدف تثبیت جایگاه حقوقی و قانونی بسیج مردمی عراق در پنجمین پارلمان عراق در حال بررسی بود که با فشارهای آمریکا معلق باقی ماند.

پیشتر «سلام الزبیدی» سخنگوی ائتلاف النصر به تشریح دلایلی پرداخت که مانع تصویب قانون حشد شعبی در پارلمان عراق شده بود.

وی گفت: دولت واشنگتن به صراحت تهدید کرده است در صورت تصویب این قانون، عراق را تحریم خواهد کرد.

الزبیدی افزود: متأسفانه اقتصاد و اموال عراق گروگان آمریکا و بانک فدرال این کشور است و این امر سبب شده تا دولت و پارلمان عراق از تحریم تحریم‌های آمریکایی علیه کشور بترسند.

وی گفت: ایالات متحده آمریکا آشکارا تهدید کرده است در صورتی که پارلمان عراق، قانون حشد شعبی را تصویب کند، عراق را تحریم خواهد کرد.

الزبیدی تاکید کرد: رئیس پارلمان (المشهدانی) در یک گفتگوی تلویزیونی، این تهدید آمریکا را مورد تأیید قرار داد و اعتراف کرد که آمریکا پیام مستقیمی برای معاون اول رئیس پارلمان عراق فرستاده که دربرگیرنده تهدید به اعمال تحریم علیه عراق در صورت تصویب قانون حشد شعبی است.

به اعتقاد تحلیلگران، تصویب قانون حشد شعبی در ششمین پارلمان عراق به‌منزله یک نقطه عطف در جایگاه حقوقی و قانونی سازمان بسیج مردمی خواهد بود؛ نهادی که طی سال‌های گذشته در خط مقدم نبرد با تروریسم حضور داشته است.

اشتراکات اهل سنّت و شیعه در بحث مهدویّت

اهل سنّت در روایات فراوانی به حقیقت «اندیشه مهدویّت» اشاره کرده‌اند. اگرچه در پاره‌ای موارد تفاوت‌هایی با اعتقاد شیعه به چشم می‌خورد، اما موارد مشترک فراوانی نیز وجود دارد.

حتمی‌بودن ظهور و قیام حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

اولین مسأله‌ای که بین شیعه و اهل سنّت مورد اتفاق است، حتمی‌بودن ظهور و قیام حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف است. این موضوع یکی از مسلمات اعتقادی این دو گروه است؛ به گونه‌ای که ده‌ها و بلکه صدها روایت در این زمینه، در منابع روایی آنها وجود دارد.

نسب حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

یکی از مواردی که بین شیعه و سنّی تا حدودی اتفاق نظر وجود دارد، تبار حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف است. شیعه این نسب را تا پدر بزرگوار حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف به روشنیِ تمام، مشخص و معرفی کرده است، امّا اهل سنّت در موارد معیّنی، بدان اشاره کرده که از این قرار است:

حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف از اهل بیت و فرزندان رسول خدا

ابن‌ماجه در سنن خود نقل کرده که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود:

«الْمَهْدِی مِنَّا أَهْلَ الْبَیتِ یصْلِحُهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِی لَیلَةٍ.»؛ (ابن‌ماجه، سنن، ج۲، ح۴۰۸۵؛ کشف الغمة، ج۲، ص۴۷۷؛ دلائل الامامة، ص۲۴۷)

مهدی از ما اهل بیت است و خداوند یک شبه امر او را به ‌سامان می‌آورد.

رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود:

«یخرج رجل من أهل بیتی عِنْدَ انْقِطَاعٍ مِنَ الزَّمَانِ وَ ظُهُورٍ مِنَ الْفِتَن یکُونُ عَطَاؤُهُ حثیاً.»؛ (ابن ابی شیبه، الکتاب المصنف، ح ۳۷۶۳۹؛ کشف الغمة، ج۲، ص۴۸۳)

هنگام پایان زمان و آشکارشدن فتنه‌ها، مردی از اهل بیت من خروج خواهد کرد که بخشش او بسیار است.

صنعانی در المصنف از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم آورده است:

«...فَیبْعَثُ اللَّهُ رَجُلًا مِنْ عِتْرَتِی من أَهْلِ بَیتِی...»؛ (صنعانی، المصنف، ج۱۱، ح۲۰۷۷۰؛ طبرانی، معجم الکبیر، ج۱۰، ح۱۰۲۱۳)

پس خداوند، مردی از عترت و اهل بیت مرا بر انگیزد.

حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف از نسل حضرت علی علیه‌السلام

از دیگر موارد اتفاق روایات بین شیعه و سنّی، این است که آن حضرت از نسل امام علی علیه‌السلام است. سیوطی در عَرف الوردی نقل کرده که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، دست علی علیه‌السلام را گرفت و فرمود:

«سیخرج من صلب هذا فتی یمْلأ الأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلاً.»؛ (جلال‌الدین سیوطی، الحاوی للفتاوی، کتاب: العَرف الوردی، ص ۷۴ و ص۸۸)

از نسل این شخص، به زودی جوانی خروج خواهد کرد که زمین را پر از عدل و داد می‌کند.

جوینی شافعی در فرائد السمطین از ابن عباس نقل کرده که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود:

«إِنَّ عَلِی بْنَ أَبِی طَالِبٍ علیه‌السلام إِمَامُ أُمَّتِی وَ خَلِیفَتِی عَلَیهَا بَعْدِی وَ مِنْ وُلْدِهِ الْقَائِمُ الْمُنْتَظَرُ الَّذِی یملا الله به الارض عدلا و قسطا کَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً...»؛ (جوینی شافعی، فرائد السمطین، ج ۲، ۳۲۷، ح ۵۸۹؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج۱، ص۲۸۷، باب ۲۵، ح۷)

همانا علی بن ابی طالب امام امت من و جانشین من بر آنان بعد از من است. از فرزندان او، قائمِ منتظر است که خداوند به وسیله او زمین را پر از عدل و داد می‌کند؛ آن‌گونه که پر از ستم و بیداد شده باشد.

حضرت مهدی از نسل فاطمه علیهاالسلام

در روایات فراوانی از اهل سنّت، به این مطلب تصریح شده که حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف از فرزندان فاطمه علیهاالسلام است: ابن‌ماجه از امّ‌سلمه نقل کرده که وی از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم چنین شنید:

«الْمَهْدِی مِنْ وُلْدِ فَاطِمَةَ.»؛ (سنن ابن ماجه، ح ۴۰۸۶؛ ابی داود، سنن ابی داود، ج۴، ح۴۲۸۴؛ نعیم بن حماد، الفتن، ص۳۷۵؛ حاکم، المستدرک، ج۴، ص۵۵۷)

مهدی از فرزندان فاطمه است.

هم‌نام‌بودن حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف با پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم

اهل سنّت و شیعه اتفاق نظر دارند که حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف هم‌نام رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم است. (مقدسی شافعی، عقد الدرر، ص۴۵، ص۵۵)

زمینه‌های ظهور

بعضی از تحولات اجتماعی پیش از ظهور، هم در منابع شیعه و هم در منابع اهل سنّت مورد اشاره قرار گرفته است:

ناامیدی کامل مردم

داود ابن‌کثیر الرقی می‌گوید: به حضرت صادق علیه‌السلام عرض کردم: این موضوع (ظهور) برای ما طولانی شد تا بدان‌جا که سینه‌های ما تنگ شده است... حضرت علیه‌السلام فرمود:

«هنگامی که ناامیدی از فرج ما بیش از همه چیز شد ... منادی از آسمان به اسم قائم ندا خواهد داد. (نعمانی، الغیبة، ص ۱۸۶، ح ۲۹)

پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم به حضرت علی علیه‌السلام فرمود:

«ای علی! ظهور مهدی هنگامی خواهد بود که شهرها دگرگون شده، بندگان خدا ضعیف و از فرج و ظهور مهدی مأیوس گردند؛ در این هنگام، مهدیِ قائم از فرزندان من ظاهر گردد». (قندوزی، ینابیع المودة، ص ۵۲۸؛ و نیز ر. ک: البیان فی اخبار صاحب الزمان، ص۴۲، ح۲۱؛ الحاوی للفتاوی، ص۹۲)

فراگیرشدن ستم

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در این‌باره فرموده است:

«لَوْ لَمْ یبْقَ مِنَ الدُّنْیا إِلَّا یوْمٌ لَطَوَّلَ اللَّهُ ذَلِکَ الْیوْمَ حَتَّی یبْعَثَ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ بَیتِی یمْلَأُ الْأَرْضَ عَدْلًا وَ قِسْطاً کَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً...»؛ (ابی داود، سنن ابی داود، ح ۴۲۸۲)

اگر از دنیا بیش از یک روز باقی نماند، خداوند آن روز را چنان طولانی خواهد کرد تا اینکه مردی از اهل‌بیتم برانگیخته شود و زمین را آکنده از عدل و قسط کند؛ آن‌گونه که پر از ظلم و جور شده باشد.

نشانه‌های ظهور

در منابع روایی شیعه از پاره‌ای از حوادث آینده با عنوان نشانه‌های ظهور یاد شده است. این نشانه‌ها به دو دسته حتمی و غیرحتمی تقسیم شده و بعضی از آنها در منابع اهل سنّت مورد اشاره قرار گرفته‌اند:

ندای آسمانی

رسول گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود:

«در ماه محرم، بانگی از آسمان برآید، بدین مضمون که: برگزیده خداوند فلان (مهدی) است؛ پس سخنش را بشنوید و از او پیروی کنید. (نعیم بن حماد، الفتن، ص ۹۳؛ مقدسی شافعی، عقدالدرر فی اخبار المنتظر، ص۷۹، ص۸۳، ص۹۹؛ ر. ک: فرائد السمطین، ج۲، ص۳۱۶؛ الحاوی للفتاوی، ص۷۳)

امام علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام نیز فرمود:

«هنگامی که بانگ برآورنده از آسمان بانگی برآورد که حق در آل‌محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم است. در این هنگام، مهدی ظهور خواهد کرد. (جعفربن محمد ابن المنادی، الملاحم، ص ۱۹۶، ح ۱۴۳)

امام صادق علیه‌السلام فرمود:

«النِّدَاءُ مِنَ الْمَحْتُوم...»؛ (نعمانی، الغیبة، ح ۱۱)

«ندا [ی آسمانی] از نشانه‌های حتمی است.

سفیانی

یکی دیگر از نشانه‌های ظهور مهدی موعود، قیام شخصی با عنوان سفیانی است. در احادیث شیعه در روایات فراوانی بر حتمی‌بودن آن تأکید شده است. (ر. ک: نعمانی، الغیبة، ص ۲۵۷، ح ۱۵ و ص ۲۶۴، ح ۲۶؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص ۶۵۰، ح ۵؛ محمد بن حسن طوسی، کتاب الغیبة، ص ۴۳۵)

در برخی از احادیث اهل سنّت نیز با صراحت از آن به عنوان یکی از نشانه‌های خروج مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف یاد شده است. (الحاوی للفتاوی، ص۸۰؛ عقد الدرر، ص۷۶؛ و نیز ر. ک: متقی هندی، کنز العمال، ج۱۱، ص۲۷۳)

خسف در بَیداء

واژه «خَسف»، به معنای فرورفتن و پنهان‌شدن است و «بَیداء» نام سرزمینی بین مکه و مدینه است.

منظور از این نشانه این است که سفیانی با لشکری عظیم، به قصد جنگ با حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف عازم مکه می‌شود. آنان در بین مکه و مدینه و در محلی معروف به «بَیداء»، به‌گونه‌ای معجزه‌آسا در زمین فرو می‌روند.

رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در این‌باره فرمود:

«...فَیبْعَثُ إِلَیهِ جَیشٌ من الشام حَتَّی إِذَا کَانُوا بِالْبَیدَاءِ خُسِفَ بِهِمْ...»؛ (صنعانی، المصنف، ج۱۱، ص۳۷۱)

گروهی از شام به سوی او برانگیخته می‌شوند؛ چون به منطقه بیداء می‌رسند، به زمین فرو برده می‌شوند.

(و نیز ر. ک: طبرانی، المعجم الاوسط، ج۲، ص۳۵؛ متقی هندی، کنز العمال، ج۱۱، ص۲۷۷، ح ۳۱۵۱۳؛ البیان، ص۴۴، ح۲۳؛ عقد الدرر، ص۸۰؛ الحاوی للفتاوی، ص۷۱)

قتل نفس زکیه

یکی از نشانه‌هایی که از آن به عنوان نشانه حتمی یاد شده و در برخی از منابع اهل سنّت نیز بدان اشاره شده است، کشته‌شدن انسانی پاک و بی‌گناه در آستانه قیام حضرت مهدی علیه‌السلام بین رکن و مقام است. (ابن ابی شیبه، المصنف ج۸، ص۶۷۹؛ متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۱، ص ۲۷۷؛ جلال الدین سیوطی، الحاوی للفتاوی، ص۷۸)

امور مربوط به ظهور حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

اصلاح امر ظهور حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف در یک شب

از روایاتی استفاده می‌شود که امر ظهور حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، در یک شب اصلاح و مهیّا می‌گردد. این مطلب نیز از اموری است که هم شیعه و هم اهل سنّت بدان اشاره کرده‌اند. (البیان فی اخبار صاحب الزمان، ص۳۱، ح۱۱؛ الحاوی للفتاوی، ص۶۹؛ عقد الدرر، ص۲۱۰)

محل ظهور

درباره نقطه آغاز ظهور حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف و پیوستن یاران خاص به او، احادیث فراوانی ذکر شده است. وجه اشتراک این روایات، این است که ظهور آن حضرت از مکه آغاز خواهد شد. (نعمانی، الغیبة، ص ۳۱۳، ح ۴ و ۳۱۵، ح ۹؛ مقدسی شافعی، عقدالدرر، باب ۲، ص ۵۶)

و _ بر اساس روایات فراوانی _ از کنار کعبه آغاز خواهد شد.

رسول گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود:

«دسته‌هایی از عراق و بزرگانی از شام، به سوی مهدی می‌آیند و با او میان رکن و مقام بیعت می‌کنند...» (نعیم بن حماد، الفتن، بخش چهارم، ص ۲۴۲، ح ۹۵۰)

و نیز فرمود:

«... با مهدی بین رکن و مقام بیعت می‌شود.» (مقدسی شافعی، عقدالدرر، باب ۲، ص ۵۶)

نزول فرشتگان برای یاری حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

از جمله موضوعات مشترک بین شیعه و سنی، نزول فرشتگان برای یاری حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف هنگام ظهور است. (عقد الدرر، ص۴۶، صص۱۱۷، ص۱۸۵؛ الحاوی للفتاوی، ص۸۸؛ البیان، ص۸۴، ح۵۳)

نزول حضرت عیسی علیه‌السلام و اقتدا به حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

یکی از حوادث بسیار مهم در عصر ظهور، بازگشت حضرت عیسی علیه‌السلام است. این رخداد در روایات بسیاری مورد اشاره قرار گرفته است.

رسول گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود:

«یلتفت المهدی و قد نزل عیسی بن مریم کانما یقطر من شعره الماء، فیقول المهدی: تقدم، وَصلِّ بالناس فیقول عیسی بن مریم: انما اقیمت الصَّلاة لک فیصلی عیسی خلف رجل من ولدی...»؛ (مقدسی شافعی، عقدالدرر، ص ۲۹۲؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة، ج ۳، ص ۲۷۸)

مهدی (علیه‌السلام) می‌بیند که عیسی (علیه‌السلام) فرود آمده و گویا آب از موهایش می‌چکد. پس به او می‌گوید: جلو برو و به نماز بایست؛ عیسی (علیه‌السلام) پاسخ می‌دهد: نماز برای تو به پا شده و آن‌گاه پشت سر مهدی (علیه‌السلام) به نماز می‌ایستد.

همچنین فرموده است:

«... جبرئیل نزد من آمد و گفت: ای محمد! خداوند متعال از بنی هاشم هفت چیز را برگزید... و از شما است قائمی که عیسی بن مریم پشت سر وی به نماز می‌ایستد. (کافی، ج ۸، ص ۵۰، ح ۱۰)

امام صادق علیه‌السلام فرمود:

«...وَ ینْزِلُ رُوحُ اللَّهِ عِیسَی ابْنُ مَرْیمَ فَیصَلِّی خَلْفَهُ...»؛ (شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۳۳۰، ح ۱۶)

و روح الله عیسی بن مریم فرود آمده، پشت سر او به نماز خواهد ایستاد.

ویژگی‌های حکومت حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

عدالت‌گستری

بر اساس روایات فراوانی، عدل و قسط از مهم‌ترین اهداف قیام حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف است. این مهم علاوه بر روایات شیعه، در انبوه روایات اهل سنّت نیز مورد اشاره قرار گرفته است. (مصنف ابن ابی شیبه، ح۱۹۴۸۴؛سنن ابی داود، ح۴۲۸۲؛ معجم الکبیر طبرانی، ح ۱۰۲۱۹ و ح۱۰۲۲۰)

رفاه و آسایش عمومی

از دیگر ویژگی‌های حکومت حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، رفاه عمومی است. این ویژگی نیز در روایات شیعه و سنّی ذکر شده است. (البیان، ص۴۳، ح۲۲؛ الحاوی للفتاوی، ص۷۱، عقد الدرر، ص۱۹۵)

رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود:

«یکون فی امتی المهدی ... تعیش امتی فی زمانه عیشاً لم تعشه قبل ذلک.» (ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۷، ح ۱۹۴۸۴)

مهدی در امت من خواهد بود ... مردم در زمان او چنان زندگی خواهند کرد که هرگز قبل از آن نکرده بودند.

و نیز فرمود:

«یکُونُ فِی أُمَّتِی الْمَهْدِی ... یتَنَعَّمُ فِیهِ أُمَّتِی نِعْمَةً لَمْ یتَنَعَّمُوا مِثْلَهَا قَطُّ.»؛ (ابن ماجه قزوینی، سنن، ح ۴۰۸۳؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، ج ۳، ص ۲۵۷)

مهدی در امت من خواهد بود ... مردم در آن دوره به چنان نعمتی دست یابند که در هیچ دوره‌ای چنین متنعم نشده باشند.

رضایت همگانی از حکومت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

تمامی مردم پس از ظهور و در دوران حکومت امام مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف از حاکمیت آن حضرت رضایت کامل خواهند داشت. این مهم هم در روایات شیعه و هم در روایات اهل سنّت ذکر شده است. (صنعانی، المصنف، ح۲۰۷۷۰، البیان، ص۴۲، ح۲۱؛ الحاوی للفتاوی، ص۶۹؛ عقد الدرر، ص۷۳؛ فرائد السمطین، ج۲، ص۳۱۰، ح۵۶۱)

امنیت همه‌جانبه و عمومی

از ویژگی‌های مهم جامعه عصر ظهور، امنیت فراگیر و همگانی در کل کره زمین است. (مقدسی شافعی، عقد الدرر، ص۲۰۷)

امام باقر علیه‌السلام در این‌باره می‌فرماید:

«به خدا سوگند! [یاران مهدی] آن اندازه می‌جنگند، تا خدا به یگانگی پرستیده شود و به او شرک نورزند تا آنجا که پیرزنی سالخورده و ناتوان، از این سوی جهان به آن سوی جهان رهسپار می‌شود و کسی متعرض او نمی‌گردد.» (طبرانی، المعجم الکبیر، ج ۸، ص ۱۷۹)

احساس بی‌‎نیازی در مردم

یکی از خصلت‌های مردم در عصر ظهور، احساس بی‌نیازی است. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرموده است:

«أُبَشِّرُکُمْ بِالْمَهْدِی ... وَ یمْللاً اللَّهُ قُلُوبَ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ غِنًی...»؛ (احمدبن حنبل، مسند، ج ۳، ص ۳۷؛ مقدسی شافعی، عقدالدرر فی اخبار المنتظر، باب ۸، ص ۲۱۹)

شما را به مهدی بشارت می‌دهم... [به هنگام ظهور او] خداوند دل‌های امت محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم را سرشار از بی‌نیازی می‌کند. (و نیز ر. ک: البیان، ص۶۱، ح۳۸؛ الحاوی للفتاوی، ۷۶)

غلبه اسلام بر سایر ادیان

از دیگر موضوعات مشترک بین شیعه و اهل سنّت، غلبه اسلام بر دیگر ادیان، در عصر ظهور است. (عقد الدرر، ص۹۵)

جهانی‌بودن حکومت حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

شمار زیادی از احادیث اسلامی بر فراگیری حکومت حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف تأکید کرده است. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمود:

«... یبایع له الناس بین الرکن و المقام، یردالله به الدین و یفتح له فتوحاً، فلایبقی علی وجه الارض الا من یقول: لااله الا الله.»؛ (مقدسی شافعی، عقدالدرر، باب دوم، یک حدیث به آخر)

مردم در میانه رکن و مقام [با مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف] بیعت می‌کنند؛ خداوند به واسطه او، دین را برمی‌گرداند و پیروزی‌هایی برای او به وجود می‌آورد تا بدان‌جا که هیچ کس بر زمین باقی نمی‌ماند، مگر آنکه «لا اله الا الله» را می‌گوید.

امام صادق علیه‌السلام فرمود:

«إِذَا قَامَ الْقَائِمُ لا تَبْقَی أَرْضٌ إِلا نُودِی فِیهَا شَهَادَةُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ»؛ (عیاشی، تفسیر عیاشی، ج ۱، ص ۲۰۷، ح ۸۱)

هنگامی قائم قیام نماید هیچ زمینی نخواهد ماند، مگر آنکه در آن ندای شهادتین (اشهد أَنْ لا إِلَهَ إلا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّه) سر داده خواهد شد.

لازم به ذکر است که پیرامون ویژگی‌های جسمانی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نیز احادیث مشترک فراوانی در منابع شیعی و سنی یافت می‌شود.