مو یک "فیلامنت پروتئینی" است که از فولیکول‌های موجود در پوست می‌روید. اگرچه مو یک بافت مرده است، اما فولیکول‌های مو سلول‌های زنده هستند که رشد و سلامت مو وابسته به سلامت این سلول‌ها است. فولیکول‌ها همانند هر سلول زنده‌ای نیازمند دریافت مواد مغذی هستند؛ بنابراین کمبود مواد مغذی رشد و سلامت مو را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

اگرچه تا به حال مطالعات متعددی درخصوص رابطه سوءتغذیه، به خصوص کمبود انرژی و پروتئین با ریزش مو صورت گرفته است، اما مطالعات درخصوص کمبود هر یک از مواد مغذی در افراد سالم هنوز کافی نیست.

ویتامین E

مطالعات رابطه معنی‌داری بین طاسی و استرس اکسیداتیو نشان داده‌اند؛ به طوری که در افراد مبتلا به طاسی معمولا ظرفیت آنتی اکسیدانی به خصوص در پوست فرق سر نسبت به سایر افراد پایین‌تر است. در یک کارآزمایی بالینی دریافت روزانه ١٠٠ میلی گرم مشتقات ویتامین E در بیماران مبتلا به ریزش مو به مدت ٨ ماه سبب افزایش تعداد مو در مقایسه با گروه دارونما شد.

ویتامین‌های گروه B

کمبود بیوتین یا ویتامین B ۷ با درماتیت (التهاب پوستی)، ریزش مو و طاسی ارتباط دارد. اگرچه تا به حال هیچ کارآزمایی بالینی به بررسی اثرات مکمل‌یاری با بیوتین بر درمان ریزش مو نپرداخته است اما، تامین نیاز روزانه این ویتامین در پیشگیری از ریزش مو موثر است.

کمبود شدید نیاسین یا ویتامین B ۳ سبب بیماری پلاگر می‌شود. ورم‌ها، زخم‌های پوستی و ریزش مو از عوارض اصلی این بیماری است. دریافت کافی این ویتامین برای سلامت پوست و مو لازم است. در یک مطالعه دریافت خوراکی مشتقات نیاسین در افزایش رشد مو در زنان مبتلا به طاسی موثر بود.

کمبود اسیدفولیک یا ویتامین B ۹ می‌تواند ساخت کلاژن موجود در پوست و مو را دچار اختلال کند. کلاژن یک پروتئین سه رشته‌ای و فراوان‌ترین پروتئین بدن انسان است. اسیدفولیک در تکثیر DNA نقش دارد. سلول‌های پوست و مو تکثیر سلولی زیادی دارند. اسیدفولیک با انتقال گروه متیل در ساخت اسیدآمینه‌های گوگرددار در ساختار کلاژن نقش دارد.

کمبود کوبالامین یا B ۱۲ می‌تواند سبب سفیدی مو شود. به گونه‌ای که مصرف مقدار کافی از این ویتامین سبب مشکی شدن مو‌های سفید ناشی از کمبود این ویتامین می‌شود.

روی

براساس پژوهش‌های صورت گرفته، کمبود روی احتمالا از دلایل ریزش مو است و روی در درمان ریزش مو در افراد دچار کمبود این ماده معدنی و حتی بدون کمبود می‌تواند موثر باشد. این فرض وجود دارد که اثربخشی مکمل‌یاری با «روی» در ریزش مو در افراد غیرمبتلا به کمبود روی، این باشد که هنوز کمبود بارز نشده است. روی به عنوان " کوفاکتور متالوآنزیم‌ها" تقریبا در تمام فرآیند‌های متابولیسمی بدن نقش دارد و روی رشد مو نیز موثر است.

روی همچنین نقش عملکردی مهمی در چرخه فولیکول‌های مو ایفا می‌کند. در یک کارآزمایی بالینی بر روی افراد مبتلا به طاسی منطقه‌ای با غلظت سرمی پایین «روی»، مکمل یاری روزانه با ۵۰ میلی گرم گلوکات روی به مدت ۶ هفته سبب افزایش غلظت سرمی روی و درمان طاسی ۶۰ درصد بیماران شد.

مس

مس همانند روی کوفاکتور بسیاری از آنزیم‌های دخیل در متابولیسم فعالیت‌های بدن از جمله آنزیم لیزیل اکسیداز است که در ساخت کلاژن نقش دارد. مس همچنین نقش اساسی در افتراق و تکثیر سلول‌های پاپیلا پوستی ایفا می‌کند. این سلول‌ها فیبروبلاست‌های اختصاصی بوده که نقش مهمی در رشد فولیکول‌های مو ایفا می‌کنند.

آهن

مطالعات متعددی رابطه بین کمبود آهن و ریزش مو را بررسی کرده‌اند. تقریبا بیشتر این مطالعات بر روی خانم‌ها انجام شده و تاکید بر ریزش مو با آسیب دائمی غیرفولیکولی (noncicatricial) دارد. این احتمالات وجود دارد که کمبود آهن با طاسی منطقه‌ای، آندروژنی، طاسی کامل فرق سر و ریزش مو منتشر مرتبط باشد. براساس پژوهشی که روی زنان و مردان مبتلا به ریزش مو با آسیب دائمی فولیکولی و غیرفولیکولی صورت گرفت، طول دوره درمان ریزش مو در افراد مبتلا به کمبود آهن طولانی‌تر از سایر افراد بود؛ بنابراین کم خونی ناشی از فقر آهن باید درمان شود. هنوز علم نتوانسته است به طور قطع رابطه بین کمبود آهن و ریزش مو را به اثبات برساند، اگرچه در بسیاری از مطالعات این رابطه مشاهده شده است.

اسید‌های آمینه

بنابر اعلام دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، نقش اسید‌های آمینه ضروری در آنمی به خوبی شناخته شده است، اما اثر احتمالی آن‌ها بر رشد مو تا به حال بررسی نشده است. با توجه به ذخایر اسید‌های آمینه معمولا احتمال کمبود کم است البته در این مورد "اسید آمینه لیزین" مستثنی است. با توجه به زیست دسترسی پایین این اسیدآمینه در مواد غذایی، احتمال کمبود آن وجود دارد. در زمان کمبود، بدن اولویت را تامین نیاز بافت‌های ضروری قرار می‌دهد و بافت‌های غیرضروری نظیر فولیکول‌های موی سر حذف می‌شوند. لیزین نقش مهمی در برداشت روی و آهن ایفا می‌کند.

در زنان مبتلا به کم خونی فقر آهن مکمل‌یاری روزانه با ۱.۵ تا ۲ گرم لیزین همراه با آهن به طور معنی‌داری غلظت فریتین را افزایش داد. سیستین و متیونین اسید‌های آمینه تامین کننده سولفور مورد نیاز بدن هستند. سولفور ماده اصلی تشکیل دهنده پوست و مو است و سبب استحکام آن‌ها می‌شود. به همین دلیل این دو اسید آمینه به مقدار زیاد در پروتئین‌های تشکیل دهنده بافت مو و پوست یافت می‌شوند و کمبود آن‌ها استحکام و سلامت این بافت‌ها را به مخاطره می‌اندازد.

پیاده‌روی اربعین یکی از زیباترین حرکت‌هایی است که باعث پاک شدن گناهان می‌شود و خداوند با هر قدم، هزاران حسنه برای انسان می‌نویسد و هزاران گناه را می‌آمرزد و به دلیل همدلی و خیرخواهی زائران با یکدیگر، از صفای معنوی خاصی برخوردار است.

اهمیت پیاده‌روی اربعین با استفاده از روایات 

اهمیت پیاده‌روی اربعین را می‌توان از جمع چند دسته از روایات به دست آورد:  

یک. دسته نخست روایاتی است که سفارش زیاد بر زیارت امام حسین علیه‌السلام دارند، تا آنجا که اگر کسی قادر بر زیارت باشد و آن را ترک کند، مورد عاق پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله قرار می‌گیرد.[1] 

دو. دسته دیگر از روایات، استحباب زیارت امام حسین علیه‌السلام در روز اربعین را بیان می‌کنند.[2]

سه. دسته سوم از روایات، تأکید بر زیارت امام حسین علیه‌السلام با پای پیاده دارد، که از باب نمونه به دو روایت اشاره می‌شود:

روایت اول. امام صادق علیه‌السلام فرمود: «مَنْ اَتَی قَبْرَ الْحُسَینِ علیه‌السّلام مَاشِیاً کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکُلِّ خُطْوَةٍ اَلْفَ حَسَنَةٍ وَ مَحَا عَنْهُ اَلْفَ سَیئَةٍ وَ رَفَعَ لَهُ اَلْفَ دَرَجَةٍ...»؛[3] «کسی که با پای پیاده به زیارت امام حسین علیه‌السّلام برود، خداوند در ازای هر قدمی که بر می‌دارد، هزار ثواب برای او می‌نویسد و هزار گناه از او محو می‌کند و هزار درجه به او می‌دهد...».

روایت دوم. امام صادق علیه‌السلام در جای دیگر فرمود: «مَنْ اَتَی قَبْرَ الْحُسَینِ علیه‌السلام مَاشِیاً کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکُلِّ خُطْوَةٍ وَ بِکُلِّ قَدَمٍ یرْفَعُهَا وَ یضَعُهَا عِتْقَ رَقَبَةٍ مِنْ وُلْدِ اِسْمَاعِیل...»؛[4] «کسی که با پای پیاده امام حسین علیه‌السّلام را زیارت کند، خداوند متعال در ازای هر قدمی که بر می‌دارد و می‌گذارد، ثواب آزاد کردن بنده‌ای از اولاد حضرت اسماعیل را به او می‌دهد.

چهار. دسته دیگر از روایات به سختی‌های زیارت اشاره کرده و در حق زائران، دعا کرده است.[5]

بنابر این مجموعه روایات، شیعیان و شیفتگان امام حسین علیه‌السلام، با زیارت خود در اربعین و با پای پیاده؛ علاوه بر عمل به این مجموع روایات، تمام ثواب‌ها را یکجا و در یک زیارت به دست می‌آورند. این امر به مرور زمان، موجب شکل‌گیری اجتماع عظیم اربعین در سال‌های متمادی شده است، همانگونه که جابربن عبدالله انصاری به همراه عطیه کوفی، نخستین زائران امام حسین علیه‌السلام در اربعین بودند.[6]

پی‌نوشت:
[1]. کامل الزیارات، ابن قولویه، دارالمرتضویه، ص128. 
[2]. کتاب المزار، شیخ مفید، کنگره شیخ مفید، ص53 و تهذیب الاحکام، شیخ طوسی، دارالکتب الاسلامیه، ج6، ص113.
[3]. آثارالباقیه، ابوریحان بیرونی، ترجمه اکبر داناسرشت، انتشارات امیرکبیر، ص528.ابوریحان
[4]. کامل الزیارات، ابن قولویه، دارالمرتضویه، ص133.
[5]. همان، ص134.
[6]. همان، ص117. 

امام حسین (ع):

وَ حَقیقٌ عَلَی اللّه‏ اَنْ لا یَاْتیَنی مَکْرُوبٌ اِلاّ اَرُدُّهُ وَ اَقْلِبُهُ اِلی اَهْلِهِ مَسْرورا.

بر خداوند است که هیچ گرفتاری به زیارت من نیاید، مگر آن که او را شادمان بازگردانم و به خانواده ‏اش برسانم.

ثواب الأعمال و عقاب الاعمال، ص ۹۸

تاول نوعی ضایعه پوستی و کیسه‌ای متورم حاوی مایع آبکی است که در داخل یا زیرپوست بوده و باعث ایجاد یک منطقه دردناک و متورم در پوست می‎شود؛ این عارضه ممکن است در پیاده‌روی‌های طولانی روی پاها ایجاد شود.

چرا پا تاول می‎زند؟

مهم‌ترین علت تاول، اصطکاک و سایس نامناسب بین پوست و کفش است. این سایش مکرر باعث می‌شود لایه رویی پوست از لایه زیرین جدا و بین این دولایه مایع جمع شود و تاول به وجود بیاید. تاول پا عمدتاً در شرایطی ایجاد می‌شود که اندازه کفش فرد برای پایش مناسب نباشد همچنین در هوای گرم و مرطوب و به دنبال تعریق بیشتر احتمال تاول زدن پوست پا بیشتر می‌‎شود.

باتوجه به طولانی بودن مسیر پیاده‌روی در ایام اربعین، ممکن است پای شما تاول بزند؛ رعایت نکات زیر می‌تواند باعث پیشگیری از بروز این عارضه و درمان آن در طول پیاده روی شود.

راه‌های پیشگیری از بروز تاول در پیاده‌روی اربعین

کفش مناسب بپوشید؛ کفش مناسب کفشی است که در زمان عصر تهیه شده باشد که پا در بزرگترین اندازه خود بوده باشد و پا در آن خیلی تنگ و خیلی رها نباشد.

در فواصل پیاده‌روی در هر دو تا سه ساعت کفش‌ها و جوراب‌های خود را خارج کنید و پاهای خود را به ویژه نقاطی را که احتمال فشار در آن نواحی بیشتر است به آرامی ماساژ بدهید و با کمی روغن چرب کنید.

مراقبت‌های پس از تاول زدن پا

تاول را دستکاری نکنید و از ترکاندن تاول‌های پوستی خودداری کنید؛ در صورتی که اندازه تاول خیلی بزرگ بود یا موجب درد و ناراحتی شده بود می‌توانید تحت نظر پزشک آن را تخلیه کنید؛ پزشک این کار را با کشیدن مایع درون تاول به وسیله یک سرنگ استریل انجام می‌دهد.

اگر چیزی پوست روی تاول را پاره کرد پوست را بر روی آن برگردانید تا از زخم آن محافظت کند؛ سپس کمی پماد ضدعفونی کننده مانند تتراسایکلین بر روی آن بمالید و آن را با پارچه تمیز باندپیچی کنید.

محل تاول را خشک و تمیز نگه دارید.

قبل از دست زدن به تاول دست‌هایتان را خوب با آب و صابون بشویید.

چه زمانی تاول پا خطرناک است؟

در صورتی که تاول‌ها زیر بستر ناخن قرار داشتند یا با وجود گذشته دو روز بهبود نیافتند یا چرکی قرمز داغ یا دردناک شده بودند یا قطر آنها بزرگتر از 5 سانتی‌متر بود باید حتماً به پزشک مراجعه کنید.

 حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در این دیدار که در سالروز شهادت شهیدان رجایی و باهنر و به مناسبت هفته دولت انجام شد، جلب رضای الهی و کار برای مردم را دو ویژگی اساسی این دو شهید بزرگوار خواندند و گفتند: رجایی و باهنر با جهت‌گیری‌های الهی و انقلابی، کار برای مردم را هم باعث جلب رضای الهی می‌دانستند و این هدف اساسی بر همه فعالیت‌ها، انتصابات و کارکردهای آنان سایه‌افکن بود؛ بنابراین، اسم رمز همه دولت‌های نظام اسلامی باید کسب رضای الهی و کار برای مردم باشد.

ایشان با اشاره به حمایت رهبری از همه دولت‌ها با گرایش‌ها و توانمندی‌های مختلف، کمک به قوه مجریه را وظیفه‌ای همگانی برشمردند و افزودند: عملکرد دو ساله این دولت، موجب تقدیر و تمجید است اما متأسفانه به علت نارسایی در زبان رسانه‌ای دولت، فعالیت‌های خوب آن، به اندازه لازم و شایسته به اذهان مردم منعکس نشده است.

رهبر انقلاب در تشریح برخی کارهای قوی دولت در بخش اقتصاد به رشد شاخص‌های کلان از جمله رشد اقتصادی به خصوص در بخش صنعت، افزایش رشد سرمایه‌گذاری، کاهش رشد نقدینگی، کاهش بیکاری، کاهش ضریب جینی و افزایش صادرات اشاره کردند و افزودند: تقویت نظام مالیاتی، افزایش محصولات پتروشیمی و کارهای ارزنده در زمینه نفت و گاز و راه‌اندازی چند هزار کارگاه تعطیل یا نیمه‌تعطیل از دیگر اقدامات قابل تقدیر دولت است که البته اثرگذاری افزایش شاخص‌های کلان اقتصادی و اقدامات زیربنایی در زندگی مردم، نیاز به گذشت زمان دارد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در علت‌یابی انعکاس ضعیف اقدامات خوب دولت در جامعه، دو نکته را بیان کردند: اول؛ ضعف اطلاع‌رسانی هنرمندانه دولت و دوم؛ مشکلات معیشتی از جمله گرانی شدید برخی مواد غذایی و گرانی مستأصل‌کننده در بخش مسکن که باعث شده همچون غبار مانع دیدن کارهای اساسی دولت شود.

رهبر انقلاب کارهای دولت در بخش‌های مدیریتی را هم مهم دانستند و گفتند: حضور در بین مردم و مواجهه مستقیم و صمیمی و متواضعانه با آن‌ها، بسیار با ارزش است.

ایشان افزودند: ما حق نداریم از جایگاه بالا و متکبرانه با مردم حرف بزنیم؛ زیرا ما اصلا کسی نیستیم و آنچه هست متعلق به مردم است و اگر مسئولیتی هم به ما داده شده، اولا مردم داده‌اند و ثانیا برای خدمت به مردم است.

رهبر انقلاب،‌ساده‌زیستی،‌ مواضع انقلابی، روحیه جهادی و بکارگیری جوانان در رده‌های گوناگون مدیریتی را از دیگر کارهای تحسین برانگیز دولت خواندند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای فعالیت‌های دولت در بخش سیاست خارجی از جمله سیاست ارتباط با همسایگان را بسیار خوب خواندند و گفتند: باید با هیچ همسایه‌ای مناقشه‌ای نداشته باشیم و اگر مناقشه‌ای هم هست،‌ تبدیل به همکاری شود که گام‌هایی در این زمینه برداشته شده که باید ادامه یابد.

ایشان ارتباط با همه دولت‌هایی که مایل به ارتباط با ایران هستند (به جز استثنائاتی معدود) را از دیگر سیاست‌های درست دولت سیزدهم برشمردند و گفتند: عضویت در دو پیمان بین‌المللی نیز کار بسیار مهمی بود که نشان می‌دهد کشور در وضعی قرار دارد که مؤسسان پیمان‌های بین‌المللی راغب و گاهی مُصرّ به ارتباط با ایران هستند و بر اساس محاسبات خود و با توجه به واقعیات ایران، ارتباط با کشورمان را لازم می‌دانند.

ایشان با اشاره به ضرورت افزایش کمّی و کیفی کارهای خوب دولت در بخش فرهنگی، با اشاره به یک نکته مهم گفتند: فاصله بین واقعیت‌های کشور و عملکرد دولت و تلقّی مردم از واقعیت‌ها، خیلی زیاد است که باید با استفاده از کارشناسان خبره، این فاصله را کم کنید.

بخش سوم سخنان رهبر انقلاب در دیدار با رئیس جمهور و هیأت دولت به بیان تذکراتی مهم اختصاص داشت.

ایشان بار دیگر اولویت اصلی کشور را اقتصاد و فرهنگ خواندنند و درباره شعار سال گفتند: مهار تورم هم با رشد تولید حاصل می‌شود بنابراین رشد تولید مهمترین کار است و باید در صدر توجهات باشد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای حمایت از تولید و برداشتن موانع سر راه تولیدکنندگان را دو راهکار اساسی برای رشد تولید بیان کردند و افزودند: حمایت‌های قانونی، سهل شدن فعالیت‌های تولیدی، حمایت‌های مالی و تأمین منابع در حدی که وظیفه دولت است و حمایت فرهنگی یعنی ترغیب مردم به استفاده از محصولات داخلی مهمترین راههای رشد تولید است.

ایشان افزودند: البته باید مراقب بود که بر خلاف برخی دوره‌های گذشته، منابع ارزی و ریالی اختصاص داده شده به تولید سر از کارهای دیگر درنیاورد و برخی اشخاص "بازیگر با مسائل و اطلاعات اقتصادی" با استفاده از گریزگاه‌ها، سودهای کلان نامشروع به جیب نزنند.

رهبر انقلاب، پشتیبانی تجارت خارجی از تولید داخلی را از دیگر راههای مهم رشد تولید دانستند و گفتند: یک بخش تجارت خارجی به تنظیم بازار مربوط می‌شود اما در بخش دیگر باید کاری کرد که تفاهم‌ها و قراردادها با کشورها در نهایت، باعث صادرات تولیدات داخلی و واردات سرمایه یا کالاهای اساسی به کشور سرمایه‌ای شود.

ایشان تشخیص بموقع نیازهای کشور را هم کاملاً ضروری خواندند و گفتند: اگر نیاز کشور به یک کالا بموقع تشخیص داده نشود و نزدیک مرحله بحرانی به ناچار و دستپاچه شروع به واردات کنیم، طبعاً دچار مشکل می‌شویم.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با ابراز خرسندی از خرید بیش از 10 میلیون تن گندم در سال جاری افزودند: اگر از تولیدکنندگان دیگر اقلام کشاورزی و تولیدکنندگان صنعتی- معدنی و خدماتی هم حمایت شود، قادرند نیازهای کشور را تا حد فراوانی تأمین کنند.

رهبر انقلاب در تذکر بعدی با اشاره به تکالیف دولت در برنامه هفتم، از دولت خواستند در همه کارها و تصمیم‌های اقتصادی چند نقطه مهم و قابل سنجش مانند عدالت، کاهش فاصله طبقاتی، ثبات بازار، کاهش تورم، ثبات نرخ ارز و رشد تولید را مراقبت و رعایت کند و تصمیم‌های اقتصادی با توجه به تأثیر آنها بر روی این شاخص‌ها گرفته شود.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای مسئله معیشت مردم را مسئله‌ای بسیار مهم برشمردند و افزودند: مشکلات معیشتی مانند گرانی مسکن و اجاره‌خانه باعث می‌شود همه کارهای خوب و پر زحمت دولت تحت‌الشعاع قرار گرفته و از چشم‌ها دور بماند.

ایشان هدف اصلی از تحریم‌ها را معیشت مردم و گروگان گرفتن آن دانستند و گفتند: در زمینه رفع تحریم‌ها کارها و مذاکراتی در حال انجام است که در جای خود درست و محفوظ است اما به موازات آن باید خط خنثی کردن تحریم‌ها دنبال شود که مهم‌ترین شاخص آن، کاهش تورم است.

رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به آمارهای مسئولان درباره کاهش تورم از ابتدای دولت، خاطرنشان کردند: این کاهش خوب است اما کافی نیست چرا که استمرار تورم دو رقمی برای چند سال پیاپی نامطلوب است و باید تلاش کرد هر قدر ممکن است کم شود.

ایشان، به سرانجام رساندن کارها و طرح‌های زیاد نیمه‌تمام، حل مسئله ناترازی بانکها، مقابله با دلالی و واسطه‌گری را از جمله اقداماتی خواندند که اجرای آنها تأثیر سریعی در کاهش تورم خواهد داشت.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در توصیه‌ای دیگر، شناخت فرصتهای ارتباطی با کشورهای مختلف و استفاده بهنگام از آنها را ضروری خواندند.

ایشان با اشاره به اسناد همکاری متعدد و طولانی مدت دولت با بعضی از کشورها، به نتیجه رساندن این اسناد و توافقات را ضروری دانستند و گفتند: تفاهم‌ها و توافق‌ها نباید صرفاً روی کاغذ باقی بماند.

رهبر انقلاب با اشاره به تلقی برخی عناصر سیاسی که تعامل با دنیا را در ارتباط گرم و صمیمی با چند کشور غربی محدود می‌دانند، گفتند: این نگاه، غلط، ارتجاعی و مربوط به 100 سال پیش است که چند کشور اروپایی همه کاره دنیا بودند اما امروز باید آن نگاه کهنه و مرتجعانه را کنار گذاشت و درک کرد که ارتباط با دنیا یعنی ارتباط با آفریقا، آمریکای جنوبی و آسیا که منابع عظیم ثروت‌های انسانی و طبیعی هستند، ضمن اینکه ملاک ارتباطات بین‌المللی، منافع و عزت ملی است و در ارتباطات، هم سلطه‌گری و هم سلطه‌پذیری نباید وجود داشته باشد.

ایشان همچنین در بیان چند تذکر دیگر خطاب به دولتمردان گفتند: زیّ مردمی را که بسیار با ارزش است حفظ کنید و همچنین هر چه می‌توانید گفتگو با نخبگان و صاحب‌نظران را افزایش دهید.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای حضور مسئولان در دانشگاهها برای شنیدن حرف‌های دانشجویان و اساتید و همچنین بیان و انتقال نکات لازم به آنها را ضروری دانستند و افزودند: دانشجویان و اساتید و نخبگان افراد آگاهی هستند اما از کارهای بسیار زیاد انجام شده در کشور اطلاع کافی ندارند که مشاهده پیشرفت‌ها می‌تواند اطلاعات آنها را کامل کند.

ایشان زمینه‌سازی برای مشاهده پیشرفت‌های عمومی کشور را ضروری دانستند و گفتند: یکی از نقاط امید دشمن برای ستیزه‌گری با ایران، دانشگاهها است که حضور مسئولان در دانشگاه، آن برنامه را خنثی می‌کند.

«کارآمدسازی فعالیت‌های رسانه‌ای دولت» تذکر بعدی رهبر انقلاب بود که در این زمینه گفتند: برای هر اقدام مهم، یک پیوست تبلیغاتی روشن لازم است مثلاً در قضیه حذف ارز ترجیحی که کار لازمی بود، باید به صورت روشن، علت این کار و فواید و آثار آن برای مردم تبیین می‌شد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر استفاده از خرد جمعی در کارها، افزودند: سخنان، آمارها و وعده‌های مسئولان دولتی باید انسجام داشته باشد نه اینکه دستگاهها آمارها و وعده‌های یکدیگر را رد کنند یا غیرعملی بدانند.

ایشان در آخرین نکته، دولتمردان را به بی‌اعتنایی به جوسازی‌ها و حاشیه‌ها توصیه کردند و گفتند: ممکن است عده‌ای با فعالیت شدید در فضای مجازی به دنبال جنجال برای جلوگیری از یک اقدام دولت یا تحمیل اقدامی به دولت باشند اما اگر آن تصمیم یا اقدام شما، سنجیده و اندیشیده شده است نباید به جنجال‌های گروههای فشار توجه کنید بلکه با توکل به خدا گام‌ها را محکم و با پیگیری کامل بردارید.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پایان ابراز امیدواری کردند به توفیق الهی موفقیت‌های دولت در مدت باقیمانده از مسئولیت، مضاعف باشد.

در ابتدای این دیدار، رئیس‌جمهور با بیان گزارشی از چالش‌های پیش روی دولت در زمان آغاز به کار همچون کرونا، کسری بودجه و کمبود کالاهای اساسی به برشمردن رویکردها و اقدامات دولت برای عبور از موانع اشاره کرد و گفت: رشد 4 درصدی تولید در دو سال پیاپی، کاهش نرخ بیکاری به 8.2 درصد، رونق بی‌سابقه تجارت کشور، افزایش تولید نفت و گاز و حل کامل مشکل باقی ماندن 87 میلیون بشکه میعانات روی آب، برنامه‌ریزی برای حل 22 هزار مگاوات ناترازی برق، تدبیر دولت برای رفع تنش آبی و حل مشکل 3500 روستا، افزایش تولید گاز برای کاهش ناترازی در بخش گاز، برنامه‌ریزی برای اصلاح نظام بانکی، کاهش رشد نقدینگی از 40 درصد به 27 درصد، تمرکز بر روی اصلاح نظام و ساختار بودجه، افزایش 15 هزار تخت بیمارستانی از ابتدای دولت، پوشش فراگیر بیمه سلامت، رشد کمّی و کیفی شرکت‌های دانش‌بنیان، افزایش 59 درصدی مدال‌آوری جوانان ورزشکار کشور، فعال شدن سامانه‌های شفافیت برای پیشگیری از بروز فساد، ورود 8 میلیون گردشگر خارجی به کشور، بیش از 10 میلیون تن خرید تضمینی گندم، هدف‌گذاری تولید 1.7 میلیون خودرو تا پایان سال، پیگیری مذاکرات رفع تحریم و در عین حال دنبال کردن سیاست همسایگی، حضور در ائتلاف‌های بزرگ جهانی و بازگرداندن اموال ملت ایران در کشورهای مختلف از جمله اقدامات و برنامه‌های دولت در این مدت بوده است.

آقای رئیسی تمرکز دولت بر کار بی‌وقفه و پرهیز از درگیر شدن در حاشیه‌ها را سیاست دولت خواند و گفت: با کمک و مشارکت و نقش‌آفرینی خود مردم، پروژه دشمن برای منزوی کردن ایران در جهان و ناامید کردن مردم در داخل شکست خورد.

آقای مخبر معاون اول رئیس‌جمهور نیز در این دیدارگزارشی از وضعیت شاخص‌های کلان اقتصادی و اهتمام دولت به شعار سال در چارچوب برنامه منظم بیان کرد.

آقای محرابیان وزیر نیرو نیز به بیان آخرین وضعیت و میزان پیشرفت طرح‌های بزرگ و در حال اجرا در بخش آب و برق کشور پرداخت.

هانی البناء از مبلغان و عالمان بحرینی که در مراسم اربعین امسال در مسیر نجف اشرف به کربلای معلی شرکت کرده است درباره پیام حضور میلیونی زائران از سرتاسر جهان در راهپیمایی اربعین به ویژه در شرایطی که اخیرا شاهد هتاکی‌های وقیحانه به مقدسات اسلامی در کشورهای غربی هستیم، گفت: هتاکی‌های مستمر به قرآن و مقدسات اسلامی حلقه‌ای از سلسله تلاش‌ها برای درهم شکستن شخصیت مسلمانان است.

وی در ادامه افزود: هدف دشمنان هتاکی هدفمند و مستمر به مقدسات اسلامی این است که مسلمانان در برابر استکبار جهانی احساس ضعف و خواری کنند تا وادار شوند از دین و عزت خود دست بردارند.

البناء هتاکی به مقدسات اسلامی را در راستای خدشه وارد کردن به مقدسات خواند و تاکید کرد که آنها فقط قرآن را هدف قرار نداده‌اند بلکه  پیش از این نیز ما شاهد اهانت به شخصیت رسول خدا(ص) از طریق کاریکاتورهای توهین‌آمیز بوده‌ایم.

وی خاطر نشان کرد: یکی دیگر از اهداف دشمنان از هتاکی به مقدسات خدشه وارد کردن به احکام شرعی و القای این است که این احکام متناسب با زمان نیست تا مسلمانان احساس کنند که پایبندی به احکام، علت و عامل عقب ماندگی آنهاست بنابر‌این مسلمانان باید قدرتمندتر و باصلابت‌تر از گذشته بر دین و مقدسات خود پافشاری کرده و به آن چنگ بزنند و به آن افتخار کنند و از هر برنامه و مناسبتی برای اثبات تعلق خاطر و افتخار به دین خود و مخالفت قاطع با دولت‌هایی که در پس این اهانت‌ها هستند، استفاده می‌کنند.

این عالم بحرینی ادامه داد: ما ابزارها و امکانات فراوانی داریم که می‌توانیم از آنها برای فشار بر این دولت‌ها استفاده کنیم.

وی در رابطه با راهپیمایی اربعین تاکید کرد: این راهپیمایی میلیونی اربعین که به سمت کربلا برگزار می‌شود، در حقیقت حلقه وصل و ارتباط با امام حسین (ع) است که مظهر و نماد عزت و سربلندی و ایستادگی است اگر مومن به دنبال زندگی عزتمندانه است باید به امام حسین علیه السلام اقتدا کند و از مکتب کربلا درس عزت و سربلندی و اقتدار بیاموزد.

البنا در ادامه خاطرنشان کرد:  به فرموده قرآن یک گروه اندک می‌توانند با تکیه بر ایمان و توکل و اراده بر اکثریت دشمنان پیروز شوند به همین سبب برخی علما پیشنهاد دادند در راهپیمایی میلیونی اربعین برای نشان دادن محبت و پایبندی خود به کتاب خدا، قرآن را در دست بگیریم چرا که در حقیقت امام (ع) قرآن ناطق است و قرآن صامت به قرآن ناطق مرتبط و پیوسته است.

وی افزود: در دست گرفتن قرآن به شکل گروهی توسط جمعیت عظیم میلیونی این پیام را به همراه دارد که این جمعیت میلیونی که این سختی‌ها و مشقت‌ها و گرمای سوزان و مسافت‌های طولانی را تحمل می‌کنند برای دفاع از مقدسات از جمله قرآن کریم و جانفشانی برای آن آماده هستند و از آن دست برنمی‌دارند و بر جلوگیری از تکرار اهانت‌ها به مقدسات اسلامی پافشاری می‌کنند.

 حجت الاسلام والمسلمین علی ثمری در جمع زائران اربعین حسینی در حرم حضرت سیدالشهداء (ع) با اشاره به آیه 32 سوره حج «وَمَن یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ» پیرامون تعظیم شعائر راهپیمایی اربعین سخن گفت.

وی افزود: راهپیمایی اربعین حضرت سیدالشهداء (ع) یکی از شعائری است که باید به تعظیم ، نکوداشت و اهتمام آن توجه شود چون که اثر وضعی بر روی روان و قلب و جان انسان دارد.

خطیب بعثه مقام معظم رهبری در کربلا با اشاره به فرمایش امام صادق (ع) که فرمود: «من احیا امرنا فکانما مَعَنا فی درجاتنا- هرکس در احیای امر ما قدم بردارد فاصله اش با اهل بیت (ع) کم و کمتر خواهد شد» اظهار داشت: امام صادق (ع) فرمودند: جمعی از شیعیان ما «جزءٌ منا» تکه ای از وجود ما می شوند همانند سلمان که پیامبر اکرم (ص) در مورد او فرمودند: «منا اهل البیت» چرا این صفت را به جناب سلمان دادند چون با تمام وجود تأسی به حضرت رسول اکرم (ص) و امیرالمومنین علی (ع) و مواسات تنگاتنگ با ذوات مقدسه داشت.

حجت الاسلام و المسلمین ثمری درباره سفر اربعین گفت: در این سفر باید عهد و پیمان با حضرت سیدالشهداء (ع) و اسیران دشت نینوا ببندیم و با حضرت زینب (س) هم پیمان شویم و ادامه دهنده مسیری باشیم که ایشان قدم برداشتند و در شرایط بسیار سخت از حریم عفاف و حجاب دفاع کردند و میدان دار حریم عفاف و حجاب بودند.

وی گفت: زنان ما در مسیر پیاده روی اربعین با حضرت زینب (س) عهد و پیمان ببندند با همه وجود حریم این امانتی را که از حضرت زهرا (س) و حضرت زینب (س) به دست آنهارسیده است حفظ کنند و اجازه ندهند میدان حضور زن مسلمان تربیت شده مکتب اهل بیت (ع) بازیچه شیطان فریب خورده داخل و بازیگران خارجی شود.

وی به بانوان توصیه کرد که در این سفر با مواسات با حضرت زینب (س) ، پیام حفظ حجاب و عفاف و نشاط معنوی و زندگی  توأم با معنویت را به ارمغان ببرند.

در پایان این مراسم، زائران حضرت سیدالشهداء(ع) با مداحی ذاکر اهل بیت (ع) در مظلومیت امام حسین (ع) و اصحاب باوفایش اشک ریختند.

حجت الاسلام و المسلمین ناصر رفیعی در جمع زائران ایرانی حرم سیدالشهداء (ع) با اشاره به روایتی از امام ششم درباره آداب زیارت امام حسین (ع) اظهار داشت: امام صادق (ع) فرمودند: هفت مرتبه بگو «لبیک داعی الله» بگو حسین جان گرچه در روز عاشورا نبودم که تو را یاری کنم اما « لَبَّیْکَ داعِیَ اللّهِ، إِنْ کانَ لَمْ یُجِبْکَ بَدَنِی عِنْدَ اسْتِغاثَتِکَ وَ لِسانِی عِنْدَ اسْتِنْصارِکَ، فَقَدْ أَجابَکَ قَلْبِی وَسَمْعِی وَبَصَرِی، و رأیی و هوایَ» هنگام استغاثه شما که فرمودید کسی هست مرا یاری کند من در آنجا نبودم ولی می گویم الان به «هل من ناصر» شما جواب می دهم.

خطیب بعثه مقام معظم رهبری افزود: اول با قلبم ،یعنی قلبی که محبت امام حسین (ع) در آن باشد و حرص و طمع در آن نباشد کانون محبت سیدالشهداء می شود.

وی اضافه کرد: دوم با گوشم ، در قرآن در سوره اسراء آیه 36 می خوانیم: «انَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُوْلَئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولاً - گوشی که حرام و غیبت و معصیت نشنود این گوش، امام حسین (ع) را یاری می کند».

وی ادامه داد: سوم با چشمانم (و بصری) با چشم شما را یاری می کنم در صورتی که چشم به حرام نگاه نکند و چهارم با نظرم (و رأیی) نظرم نظر توست.

حجت الاسلام و المسلمین رفیعی افزود: پنجم هم با خواسته هایم ، خواسته من خواسته توست همانند سلمان که خواستِ امیرالمومنین (ع) را بر خواست خودش مقدم می داشت.

وی اضافه کرد: و در پایان وقتی زیارت امام حسین (ع) تمام شد «تقف اذا اتیت قبرالحسین (ع) وقتی قبر امام را زیارت کردی برو کنار قبر شهداء و با انگشت اشاره کن و بگو: «السلام علیکم ایها الربانیون- سلام بر شما شهدائی که غرق در خدا هستید و خدا محور هستید» این دستور امام صادق (ع) برای زیارت سیدالشهداء است و در ادامه بگو: «انتم لنا فَرَطٌ و نحن لکم تبع- یعنی شما رهبران ما و ما تابعین و یاران شما هستیم».

در پایان این مراسم، زائران حضرت سیدالشهداء(ع) با مداحی ذاکر اهل بیت (ع) عزاداری و سینه زنی کردند و در مظلومیت امام حسین (ع) و اصحاب باوفایش اشک ریختند.

این موکب حسینی دیروز (سه‌شنبه) پس از پایان فعالیت‌های دومین کنفرانس بین‌المللی نداءالاقصی در استان کربلا و با مشارکت 65 کشور برپا شد.

شرکت کنندگان در آیین افتتاحیه این موکب، با تاکید بر موضع خود در رد هرگونه عادی سازی با رژیم صهیونیستی، از علمای امت اسلامی و آزادگان جهان خواستند برای مقابله با همه انواع عادی‌سازی به پا خیزند و از مقاومت قانونی ملت فلسطین تا آزادسازی سرزمین تاریخی خود حمایت کنند.

زیارت امام حسین (علیه السلام) چه ثواب و آدابی دارد؟

پاسخ:

معنای زیارت: حقیقت «زیارت» آن است که زیارت کننده (زائر) در نزد کسی که قصد زیارت او را دارد حاضر شود، به خاطر بزرگ دانستن او و احترام به او و اُنس با او؛ به عبارت دیگر، «زیارت» به معنای بیعت کردن با رهبران معصوم الهی و زنده نگه داشتنِ یاد انبیاء و شهادت آنهاست.

زیارتگاه: میعادگاه عاشقان راه ولایت است.

زیارت نامه: اعلام پشتیبانی از خط رهبری معصوم و تنفّر از طاغوت و راه اوست.

نکاتی دربارۀ اسرار زیارت

۱. تعظیم و بزرگداشت اولیاء

خداوند می فرماید: (ذلِکَ وَ مَنْ یُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَی الْقُلُوبِ)؛ این است (برنامۀ حج)، و هر کس شعائر خدا را (علامت های حجّ او و هر علامت دینی را) بزرگ شمارد، بی تردید (تعظیم شعائر الهی) نشأت یافته از تقوای دل هاست.

۲. پاک سازی روحی

بر اساس آیه تطهیر معصومان خود پاک و طاهرند و دوستداران و زائران خود را به سوی پاکی ها می کشانند. در هنگامی خواندن زیارت آن بزرگواران نیز گواهی می دهیم که آن بزرگواران پاک و پاک کننده هستند:

«أَشْهَدُ أَنَّکَ طُهْرٌ طَاهِرٌ مُطَهَّرٌ مِنْ طُهْرٍ طَاهِرٍ مُطَهَّرٍ طَهُرْتَ وَ طَهُرَتْ أَرْضٌ أَنْتَ بِهَا وَ طَهُرَ حَرَمُکَ».

۳. تقرب و نزدیکی به خدا

در حدیثی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «ای اباالحسن، به درستی که خداوند متعال، قبر تو و فرزندان تو را بُقعه هایی از بقعه های بهشت و عرصه ای از عرصه های آن قرار داده است و دل های خلق و برگزیدگان بندگان خود را به سوی آنها مایل ساخته است، تا خواری و اذیت راه را متحمّل شوند و قبور شما را تعمیر کنند و بسیار به زیارت آیند، تا موجبات تقرب به خدا و دوستی و محبتِ پیامبرش را فراهم سازند».

۴. جلوه گاه محبّت و دوستی با اهل بیت علیهم السلام: عمل به آیه مودت.

۵. شناخت و معرفت بیشتر اهل بیت علیهم السلام

در پرتو حضور در مرقدهای پاک و قدسی معصومان و مطالعه و اندیشه در حالات و گفتارهای عترت پیامبر صلی الله علیه و آله، شناخت زیادی نسبت به آن بزرگواران حاصل می شود و عظمت روحی و معنوی آنان، بیشتر درک می شود.

۶. بهره مندی از شفاعت

خداوند به اهل ایمان دستور می دهد: (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسِیلَةَ...)؛ ای کسانی که ایمان آورده اید، از خداوند پروا کنید و (برای تقرّب) به سوی او (از مقرّبان درگاهش) وسیله بجویید.

بر اساس این آیه، زائر با واسطه قرار دادن امام معصوم، از خداوند طلب شفاعت می کند و نتیجه شفاعت، ورود به بهشت است.

(۷) . یادآوری مرگ و آخرت: زیارت (قبور)، شما را به یاد مرگ می اندازد.

۸. بهره مندی از پاداش ها و فیض های بی شمار

بر اساس روایات، پاداش های فراوانی برای زیارت معصومان وارد شده است؛ مانند ورود به بهشت، قرار گرفتن در جوار پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله، ثواب حج مقبول با پیامبر صلی الله علیه و آله، پاک شدن از گناهان و... .

۹. پیروی و الگوبرداری از اهل بیت علیهم السلام

۱۰. تجدید عهد با ولایت

شیعیان نسبت به هریک از امامان معصوم خود، پیمان و تعهدی دارند که کمال وفای به عهد، در زیارتِ مشتاقانه و عارفانۀ قبور آن ذوات نورانی است.

برخی از ثواب و فضایل زیارت امام حسین علیه السلام

در کتب معتبر شیعه روایات فراوانی در فضیلت زیارت امام حسین علیه السلام بیان شده است که به هشت روایت اشاره می نماییم:

روایت اوّل

محمّد بن مسلم از امام باقر علیه السلام نقل کرده که آن حضرت فرمود: «شیعیان ما را به زیارت قبر حضرت حسین بن علی علیهما السّلام؛ چرا که زیارت آن حضرت، رزق و روزی را زیاد و عمر را طولانی می کند و اموری که بدی و شر را جلب می کنند را دفع می نماید و زیارت آن حضرت واجب و لازم است بر هر مؤمنی که اقرار به امامت آن حضرت از طرف خداوند متعال دارد».

روایت دوم

امام صادق علیه السلام فرمود: «روزی امام حسین علیه السلام در دامن جدّ بزرگوارش بود که حضرت با او بازی می کرد و او را می خنداند. عایشه گفت: چقدر علاقه و محبت شما به این طفل زیاد است؟!

حضرت فرمود: «وَیْلَکَ، وَکَیفَ لا اُحِبُّ ولا اَعْجَبُ بِهِ هَوَ ثَمَرةُ فُؤادی وقرّةُ عَیْنی، اَما اِنَّ اُمّتی سَتَقْتُلُهُ فَمَن زَارَهُ بَعْدَ وفاتِهِ کَتَبَ اللهُ لَهُ حجَّةً من حِجَجی؛ وای بر تو، چگونه او را دوست نداشته باشم و از او به شگفت درنیایم حال آن که او میوۀ دل من و مایۀ چشم روشنی من است؛ بدان که در آیندۀ نزدیک امّت من این فرزند عزیزم را می کشند؛ کسی که او را پس از شهادتش زیارت کند، خداوند یک حج از حج های من برای او می نویسد».

عایشه تعجب کرد و گفت: یا رسول الله، یک حج از حج های شما!؟

حضرت فرمود: «بلی، دو حج از حج های من».

عایشه عرضه داشت: یا رسول الله دو حج از حج های شما؟!

حضرت فرمود: «بلی، چهار حج از حج های من».

راوی می گوید: پیوسته حضرت به تعداد حج ها اضافه کرد و آن را بالا برد تا به نود حج با عمره از حج ها و عمره های خودشان رساند.

روایت سوم

امام صادق علیه السلام فرمود: «زیارت امام حسین علیه السلام افضل اعمال است».

روایت چهارم

ابو اُسامه گوید: از امام صادق علیه السّلام شنیدم که می فرمود: «کسی که می خواهد در همسایگی رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم و حضرت علی و فاطمه علیهما السّلام باشد؛ زیارت حسین بن علی علیهما السّلام را ترک نکند».

روایت پنجم

ابو بصیر وی گوید: از امام باقر یا امام صادق علیهما السّلام شنیدم که می فرمودند: «کسی که دوست دارد منزلش در بهشت باشد، پس زیارت مظلوم (کربلا) را ترک نکند».

عرض کردم: مظلوم کیست؟ حضرت فرمود: «مظلوم، حسین بن علی علیهما السّلام صاحب کربلا است؛ کسی که به خاطر شوق به آن حضرت و محبّت به رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم و فاطمه سلام اللَّه علیها و امیر المؤمنین علیه السلام آن حضرت را زیارت کند، خداوند او را بر سر سفره های بهشتی می نشاند که با آن بزرگواران هم غذا باشد در حالی که مردم در حساب هستند».

روایت ششم

عبد اللَّه بن زُراره گوید: از امام صادق علیه السّلام شنیدم که می فرمود: «در روز قیامت برای زوّار حسین بن علی علیهما السّلام بر سایر مردم فضیلت و برتری می باشد». عرض کردم: فضیلتشان چیست؟ حضرت فرمود: «پیش از دیگران و چهل سال قبل از آن ها به بهشت داخل می شوند، در حالی که مردم در حساب قیامت هستند».

روایت هفتم

سیف تمّار گوید: شنیدم امام صادق علیه السّلام می فرمود: «زائر امام حسین علیه السّلام در روز قیامت صد نفر که همگی اهل دوزخ بوده و در دنیا از مسرفین بودند را شفاعت می کند».

روایت هشتم

سلیمان بن خالد گوید: از امام صادق علیه السّلام شنیدم که می فرمود: «خداوند بلند مرتبه در هر روز و شب، صد هزار مرتبه به اهل زمین نگاه می نماید و در هر مرتبه نگاه کردن، هر کس را که بخواهد می آمرزد و هر کس را که بخواهد عذاب می کند و به ویژه زائران قبر امام حسین علیه السّلام و نیز اهل بیت ایشان و کسانی را که زائران در روز قیامت شفاعت آنها را می کنند، خواهد آمرزید.

ناگفته نماند اشخاص شفاعت شده، هر شخصی که باشد، مشمول آمرزش حق تعالی قرار خواهد گرفت، اگر چه کسی بوده که مستوجب آتش جهنم باشد». راوی می گوید: عرض کردم: اگر چه کسی بوده که مستحق آتش دوزخ باشد؟ حضرت فرمود: «اگر چه این طور باشد، به شرطی که ناصبی(و دشمن اهل بیت علیهم السلام) نباشد».

آداب زیارت

۱. انجام غسل، پیش از بیرون رفتن برای سفر زیارت؛

۲. ترک کلام بیهوده و لغو؛

۳. طهارت از هر گونه ناپاکی؛

۴. پوشیدن جامه های پاک و پاکیزه و نو و سفید بودن رنگ؛

۵. گام ها را به آرامی و وقار برداشتن، خاضع و خاشع بودن و سر به زیر انداختن و به بالا و اطراف خود توجه نکردن؛

۶. خوشبو نمودن خود، در غیر زیارت امام حسین علیه السّلام؛

(علیه السلام) . زبان را به ذکرِ تکبیر، تحمید، تسبیح و تهلیل مشغول ساختن و به صلوات فرستادن بر محمّد و آل محمّد علیهم السّلام دهان را معطّر کردن؛

۸ . ایستادن بر در حرم شریف و درخواست اذن دخول و سعی در به دست آوردن رقّت قلب و خضوع و شکستگی خاطر با کمک تصوّر و فکر در عظمت و بزرگیِ قدر و منزلت صاحب آن مرقد منوّر، با توجه به این نکته که صاحب قبر ایستادن او را می بیند و کلام او را می شنود و سلام او را جواب می دهد، چنان که در وقت خواندن اذن دخول به همه این واقعیات گواهی می دهد، و تدبّر نماید در محبّت و لطفی که ایشان به شیعیان و زائران خود دارند و تأمّل کند در خرابی های حال خود و مخالفت هایی که با آن بزرگواران کرده، و دستورهای زیادی که از ایشان عمل نکرده و آزارها و اذیت هایی که از او به ایشان یا خاصان و دوستان آن بزرگواران رسیده که بازگشت نتیجۀ همۀ این اعمال، آزردن ایشان است، و اگر به حقیقت و راستی، در وضع خود بنگرد، قدم هایش از رفتن باز بایستد، قلبش هراسان و چشمش گریان شود، و این حالت، روح تمام آداب است؛

۹. بوسیدن عتبۀ عالیه(درگاه) و آستانۀ مبارکه. شهید اوّل(محمد بن مکی) فرموده است: ، بهتر است زیارت کننده سجده کند و نیّتش این باشد که خدا را به شکرانۀ این که مرا به این مکان رسانده، سجده می کنم؛

۱۰. مقدّم داشتن پای راست به وقت وارد شدن و مقدّم داشتن پای چپ به وقت بیرون آمدن، مانند ورود به مساجد و خروج از آنها؛

۱۱. پیش از شروع زیارت، به هنگام دیدن قبر مطّهر تکبیر بگوید؛ در روایتی آمده است: هرکه پیش روی امام علیه السّلام تکبیر گوید و پس از آن بگوید: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ» برای او «رضوان الله الاکبر» نوشته شود؛

۱۲. ایستادن در وقت خواندن زیارت؛ البته اگر عذری از ضعف و دردکمر و درد پا و غیر آنها نداشته باشد؛

۱۳. در وقت زیارت پشت به قبله و ایستادن رو به قبر منوّر؛ ظاهراً این ادب مختصّ به معصوم است.

۱۴. خواندن زیارت های روایت شده در کتب معتبر؛ به عنوان مثال زیارت جامعه، زیارت امین الله و... ؛

۱۵. رفتن به نزد ضریح مطهّر، به طوری که بتواند خود را به آن بچسباند و ضریح را ببوسد؛

۱۶. هنگامی که خواندن زیارت به پایان رسید، گونۀ راست را به ضریح بگذارد و به حال تضرّع دعا کند، سپس گونۀ چپ را بگذارد و خدا را به حق صاحب قبر بخواند که او را از اهل شفاعت آن بزرگوار قرار دهد و در دعا مبالغه و اصرار ورزد، آن گاه به سمت سر مطهّر برود، و رو به قبله بایستد و دعا کند؛

۱۷. به جا آوردن نماز زیارت؛ اگر برای آن زیارتی که نماز می خوانَد، کیفیت مخصوصی برای نمازش ذکر نفرموده باشند؛ در رکعت اوّل، بعد از سوره حمد، سوره یاسین و در رکعت دوم، بعد از سوره حمد، سوره الرحمان، بخواند، و پس از نماز به آنچه وارد شده دعا کند، یا به آنچه برای دین و دنیای خود به خاطر او می رسد، و در حق دیگران نیز دعا کند؛ زیرا که به اجابت نزدیک ‌تر است؛

۱۸. شیخ شهید(شهید اوّل) فرموده است: کسی که وارد حرم مطهر شود و ببیند نماز جماعت بر پا شده، پیش از زیارت، ابتدا نماز بخواند، همچنین اگر وقت نماز شده، زیارت را ترک کند و وارد نماز شود و اگر وقت نماز نیست، شروع به زیارت بهتر است؛ چرا که زیارت، ‌نهایت مقصد اوست و اگر بین زیارت، نماز اقامه شد، برای زائران مستحب است، زیارت را قطع کنند و به نماز روی آورند که ترک نماز کراهت دارد، و بر کارگزاران حرم است که مردم را به نماز امر کنند؛

۱۹. شهید اوّل امر تلاوت قرآن را نزد ضریح امامانِ معصوم و هدیه کردن آن را به روح مقدس امامِ زیارت شده، از جمله آداب زیارت شمرده که سود آن به زیارت کننده باز می گردد و متضمن تعظیم امام زیارت شده نیز می شود؛

۲۰. ترک کردن سخنان ناشایست و کلمات لغو و بیهوده و دوری جستن از صحبت های دنیایی که همیشه در هرجا مذموم و قبیح و مانع رزق وموجب قساوت قلب است، به ویژه در این بارگاه های مطهر و قُبه های بلندپایه که خدا در سوره «نور» از بزرگی و جلالت آن بزرگواران خبر می دهد؛ آنجا که می فرماید: (فِی بُیُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ یُذْکَرَ فِیهَا اسْمُهُ).

۲۱. بلند نکردن صدای خود در وقت زیارت؛

۲۲. وداع کردن با امام در وقت بیرون رفتن از شهر آن حضرت به زیارت وداعی که در روایت رسیده است؛

۲۳. توبه و استغفار کردن از گناهان و بهتر کردن حال و کردار و گفتار خود، پس از فراغ از زیارت از آنچه پیش از زیارت دارا بوده است؛

۲۴. انفاق کردن به خادمان آستانۀ شریفه به اندازه ای که می تواند؛

۲۵. انفاق و احسان بر فقرای مجاور حرم و مساکین آبرومند شهر امام، به ویژه سادات... ؛

۲۶. شیخ شهید(شهید اوّل) فرموده است: از جمله آداب زیارت، شتاب کردن در برگشت از شهر زیارتی است، البته زمانی که بهرۀ خود را از زیارت درک کرده باشد و این شتاب برای فزونی تعظیم و احترام و شدت شوق به بازگشت برای زیارت بعد از آن است.

۲۷. شهید اوّل فرموده است: زنان در وقت زیارت باید خود را از مردان جدا کنند و تنها به زیارت بپردازند و اگر شب به زیارت اقدام کنند، برایشان بهتر است و باید در وضع ظاهر خود تغییر دهند؛ یعنی لباس عالی و خوب را به لباس های معمولی تبدیل کنند، تا شناخته نشوند و در صورت امکان مخفی و پنهان بیرون آیند که کمتر دیده شوند، و شناخته نشوند... .